İnternet kullanıcısının can simidi: VPN

Türkiye’de internete yönelik düzenleme çalışmaları malum. Youtube’a erişimin engellenmesiyle ayyuka çıkan mesele şimdi duruldu gibi geliyor çoğumuza ama yazıyı yazdığım şu an bile 29 bin 366 site erişime engelliydi. Elbette bu resmi rakam değil; bu konu hakkında zabıt tutmaya gönüllü grubun tespit edebildiği (yoksa rakamın 1 milyonu geçtiğini iddia edenler bile var). Devletimizin ilgili kurumu vatandaşın bu konuya yönelik bilgi edinme taleplerini kabul etmiyor. Çünkü bunlar devletlerin sansür ligindeki küresel sıralamasını da etkiliyor (kol kırılsın, yen içinde kalsın).

Devlet sansürü işin bir boyutu. Popülerliği yüzünden de revaçta. Ama tek boyut bu değil. Siteler de pekala sansür uygulayabiliyor. Örneğin Facebook’un hoşuna gitmeyen bir konuya dair linkleri Facebook’ta paylaşmanız mümkün değil. Tarihe geçen pek çok örnek var. İnsanları, fikirleri birleştiren dünyanın en büyük sosyal ağı Facebook’taki varlığımız, sesimiz, soluğumuz iki dudak cenderesinde. Sosyal medya halkın sesini duyuruyordu, herkese söz hakkı vermişti falan…

Devlet engeli, sitenin kendi engeli derken bir de kanuni engeller var. Yani telif haklarına bağlı kısıtlar. İnternet öncesi medya mecralarının kontrol edilebilir yapısından kalma düzenlemeler yani. Hatırlarsanız DVD’lerde bölge kodu diye bir şey vardı. Türkiye olarak 2 numaralı bölgede yer aldığımız bu denklem aynı zamanda film stüdyolarının dünyaya bakışını yansıtıyor:

Siyasi, coğrafi harita olur da ticari harita olmaz mı? Buyrun.

Siyasi, coğrafi harita olur da ticari harita olmaz mı? Buyrun.

Bu haritanın anlatmak istediği şu: biz yaptığımız filmleri dağıtıp pazarlarken bir öncelik sırasına sahibiz. Bu yüzden her bölgedeki filmseverlerin bizim istediğimiz zaman ve sırada yapımlarımızı izlemesi gerekir (çünkü biz fiyatları da bölgelere göre değiştiririz!). Dolayısıyla bir filmin sinemalara girmesi ve sonradan DVD raflarında yerini alma sırasında önce (Kuzey Amerika olarak bilinen) ABD ve Kanada, sonra Avrupa, Ortadoğu ve Japonya, ardından Uzak Asya, falan filan…

(Benim istediğim gibi yaparsan) tamamen özgürsün

DVD oynatıcılar satın alınırken bölge koduna sahipti. Yani 1. bölgeye ait bir ülkeden aldığınız oynatıcıyla 3. bölgeye ait DVD’leri izleyemezdiniz. Bazılarında sadece 2 ya da 3 kere bölge kodu değiştirme hakkı vardı. Sonra sonuncu seçime kitleniyordu. DVD’nin popüler döneminde bu garip düzenlemeye kullanıcılar “yürü git lan” diyerek basit tuş kombinasyonlarıyla kilitleri aştı.

Ama hak sahipleri DVD döneminden hiç ders almadığını internet çağında da gösterdi. Örneğin Digiturk ya da Tivibu’nun web hizmetine üyeyseniz yurtdışına çıktığınızda hiçbir şey izleyemiyorsunuz. Çünkü bu iki taşıyıcı kurumun içeriğini Türkiye sınırları dışından izletmesi yasak. Yoksa emin olun ne TTNET ne de Digiturk yurtdışında yaşayan Türk pazarını kaçırmak istemezdi (Digiturk bunun için başka bir pakete sahip. Ama seyahat eden Türkiyeli Türk’ün derdini çözmüyor yine de).

Video içeriğinin o kadar karışık ve çağdışı bir telif yönetim mekanizma ve mantığı var ki burada anlatmaya kalksam komaya girersiniz. Doğan TV Holding’deki yöneticiliğim döneminde en çok şaşırdığım şey bu olmuştu. Aklınızda tek şey bulunsun: korsan TV, video içeriği varsa boşuna değil. Çünkü bu işi yasal yapmak neredeyse mümkün değil. Neyse ki korsan izleme yöntemi var da bir şeyler izleyebiliyoruz. Yoksa hiçbir şeye ulaşamayacağız.

Bu yüzden ABD’nin meşhur televizyon ağı Hulu‘ya, dünyanın en büyük müzik hizmetlerinden Pandora‘ya, Spotify‘a ya da böyle uzayıp giden nice siteye Türkiye’den erişemiyoruz. Peki zamanı, mekanı, coğrafyası, dini, yaşı, dili olmayan internette bizim Türkiye’de olduğumuz ne malum? Madden (fiziken) Türkiye’de, manen (ruhen) İngiltere’de olamaz mıyız?

VPN’in devreye girdiği an

İşte bu noktada devreye VPN (Virtual Private Network) giriyor. Derdi astral seyahat değilse de bu konuda da işimize yarıyor.

vappooo

VPN kabaca (ve epey eksik bir tanımla) internete şifreli (kriptolu) başka bir bilgisayar üstünden erişmeyi temsil ediyor. Bu yöntemde bilgisayarınız bağlanmak istediğiniz sitelere doğrudan değil, tanımladığınız VPN sunucusu üstünden erişir. Böylece hem bütün veri akışınız şifrelenir (dışarıdan teknik takibi fayda etmez) hem de internet ile aranızda bir perde, koruma kalkanı yer almış olur. Karşıdaki hizmet sizin kim olduğunuzu bilemez, aradaki VPN sistemiyle muhatap olur.

Bunu güncel hayata yansıtarak örnenkelemeye çalışalım. Bu örnekte Youtube’un devlet tarafından sansürlendiğini varsayıyoruz (olmadık ya da bir daha olamayacak şey de değil hani?):

  • Eskişehir’de yaşıyorsunuz ve Paris’te bir VPN hizmetiniz var. Kullanıcı adı ve şifrenizi girip Paris’teki VPN’e bağlanıyorsunuz.
  • O andan itibaren internet ile bütün iletişiminiz Eskişehir’den değil; bağlı olduğunuz Paris’teki sunucu üzerinden gerçekleşir.
  • Youtube’a erişmek istediğinizde Paris’teki VPN bilgisayarı Youtube’dan istediğiniz içeriği talep eder. Gelen içeriği de şifreleyerek size; yani Eskişehir’e iletir.
  • Youtube sizi Parisli bir kullanıcı zanneder.
  • Sansür ve fişleme için teknik takip yapan devlet (ya da şirketiniz) sizin sadece Paris’te bir bilgisayarla bağlantı kurup şifreli (içeriğini anlayamadığı) bir şeyler alıp verdiğinizi zanneder. Aslında o bilgisayar üstünden Youtube’a bağlandığınızı bilemediği için sansür de uygulayamaz.
  • Bu şekilde sadece Parisli (Fransa’da yaşayan) kullanıcılara açık her hizmetlere de erişebilirsiniz.
  • Sonucu tekrar edecek olursak; Eskişehir’den sizin internet bağlantınızı takip eden şirketiniz, devletiniz ya da başka bir kurum hattınızı dinlerken sadece Paris’te bir bilgisayarla kriptolu (anlaşılmaz) veri yığınları görür. Ne yaptığınızı, nereye bağlandığınızı bilemez, takip edemez, fişleyemez. Aynı sebeple sizi engelleyemez. Yani devletinizin ya da şirketinzin sansür duvarını da aşmış olursunuz.
  • Ziyaret ettiğiniz site ve hizmetler de (VPN şirketiniz kimlik bilgilerinizi vermediği sürece) gerçek kimliğinize ulaşamaz.
  • Farklı VPN sunucuları / hizmetleri kullanarak saniyeler içinde dünyanın dört bir yanına kendinizi taşıyabilirsiniz.

Her türlü engelin kesin çözümü

Esas kullanım amacı kurumsal güvenlik olsa da VPN bugün sansür, erişim engelleme ve takipten kurtulmak isteyenlerin kurtarıcısı haline geldi. Senelerdir VPN kullanan biri olarak bulduğum en iyi, uygun fiyatlı ve cazip şartlar içeren hizmet AceVPN oldu. Aylık 6 dolardan başlayan Premium ve yine aylık 15 dolardan başlayan Ultimate adlı iki seçeneğe sahip. (EK NOT: Artık AceVPN kullanmıyorum. Benim de tercih ettiğim daha cazip bir seçeneği yazının sonuna ekledim)

Her iki hizmetin ortak noktaları şöyle:

  • Amerika, Kanada ve Avrupa’da farklı VPN sunucularından internete erişebiliyorsunuz. Böylece neredeyse internetin bütün coğrafi engellerini aşmak mümkün hale geiyor.
  • Amerika’da şehirler bazında farklı bağlantılar var: Atlanta, Fremont, Illinois, Los Angeles, Las Vegas, Miami, New Jersey, Pennsylvania, Phoenix, Portland ve San Diego üstünden erişebiliyorsunuz. Kanada’da 1 sunucu var. Avrupa’daysa Fransa, Almanya İrlanda İtalya, Lüksemburg, Moldova, Hollanda, romanya, İspanya, İsveç, İsviçre ya da İngiltere üstünden bağlanabilirsiniz (maç linki peşinde koşan futbolseverler için nimet anlayacağınız).
  • Her iki hesapla da yukarıda bahsi geçen bütün ülkelerin video akıtma hizmetlerini hiçbir engelle karşılaşmadan izleyebiliyorsunuz.
  • UnblockTV özelliği sayesinde normalde Türkiye’den kullanamadığınız Netflix, Pandora, Hulu gibi hizmetleri sadece VPN kullanmadan; sadece DNS değiştirerek (dolayısıyla VPN kotanızdan da yemeden) seyredebiliyorsunuz (gerekli bütün ayar ve yönlendirmeler yardım sayfasında bulunuyor).
  • Her iki planda da aynı (tek) VPN hesabınızı (bilgisayarlar, tablet, cep telefonlarınız gibi) bütün diğer cihazlarınızda kullanabiliyorsunuz.
  • Premium paketin aylık 50GB kotası var (sürekli kullanmayacağınızı düşünürseniz bu hiç az sayılmaz). Ultimate paket ise gerçek anlamıyla kotasız / sınırsız.
  • Ultimate pakette bittorrent desteği de var. Premium’da bittorrent desteği yok. Çekmeye çalıştığınızda önce bir uyarı geliyor, sonra engelleniyor.

Bir süredir denemek için kullandığım bir diğer VPN hizmetiyse bu sitenin de sunuculuğunu yapan SadeceHosting‘in VPN hizmeti. Aklınızda olsun ama Türkiye’deki sansürlü sitelere SadeceHosting VPN ile erişemiyoruz.

Önemli birkaç hatırlatmayı ekliyorum:

  • Bu konudaki teknik destek, yardım taleplerinizi lütfen bana yollamayın. Kurulum ayarları ve diğer sorularınızın cevabı yardım sayfasında var. Etrafınızda bundan anlayacak birileri illa ki çıkar.
  • AceVPN ile dikkatlice karşılaştırıp incelediğinizde daha avantajlı bir VPN hizmetine denk gelirseniz lütfen yorumlarda paylaşın.

Sadece VPN gibi ek ücretle kullanabildiğimiz hizmetlerle gerçek anlamda kullanabildiğimiz internetin utanç ve sıkıntısıyla yazıya burada son veriyorum.

ÖNEMLİ BİR EKLEME: Bu yazıya gelen yorumlardan biri sayesinde haberdar olduğum farklı bir hizmeti birkaç haftadır kullanıyorum. Private Internet Access adlı bu VPN seçeneğinin hem kurulumu çok daha kolay hem de fiyatı çok daha ucuz (anonim üyelik konusunda da daha fazla seçeneğe sahip). Daha güncel bir tavsiye olarak aklınızda bulunması dileğiyle.

, , , , , , , , , , , , ,

125 Responses to İnternet kullanıcısının can simidi: VPN

  1. Burak Aydın 28/04/2013 at 18:03 #

    ‘VPN Reactor’ kullanıyorum bir süredir, gayet memnunum.

  2. Helluri 28/04/2013 at 18:05 #

    Witopia.net var, lifehacker’da en iyi vpn hizmeti seçilmişti.

  3. Huseyin Karahasan 28/04/2013 at 18:13 #

    Tam olarak VPN denemez ama ucretsiz bir secenek olmasi acisindan paylasmak istedim:
    http://www.spotflux.com

  4. Serbülent Yaşar 28/04/2013 at 18:14 #

    http://ultrasurf.us/

  5. Serbülent Yaşar 28/04/2013 at 18:16 #

    Bunu biliyorsundur mutlaka :)

    http://www.hotspotshield.com/tr

    • Anchorfree Sucks 05/03/2014 at 10:01 #

      Hotspot Shield httpS adreslerinde gercek IP’nizi aciga cikariyor …
      Test etmek icin: https://www.dnsleaktest.com/
      Anchorfree’nin kullanici bilgileriyle ne yaptigi ise mechul (medya sirketi oldugu icin sattigi soyleniyor)

  6. Levent Güngör 28/04/2013 at 18:31 #

    VPN’den haberi olmayan internet kullanıcıları için güzel bir blog yazısı olmuş.

    Bu arada pandora,rdio,netflix,hulu plus vs için vpn şart ama spotify vpn olmadan da kullanılabiliyor. Hesap açarken vpnle bağlanmak lazım sadece ondan sonra istediğiniz gibi bağlanabiliyorsunuz türkiyeden. Bir de spotify appini indirecekseniz us app store kullanmanız lazım ,android için apk dosyasını indirebilirsiniz.

    Genel olarak Ace VPN’den daha uygun ve fonksiyonel bir vpn servisi görmedim ben de. Ama sadece iPhone veya iPad üzerinden kullanacaksanız tunnel bear in iOS için ayda 2.99$’a sınırsız vpn hizmeti var. İngiltere ve Amerika’da iki vpn sunucusu var. İstediğiniz streaming servislerini kullanmak için bire bir.

    • Onur Cengiz (@OnurCengiz) 28/04/2013 at 20:07 #

      Spotify’a paralı üyeliğiniz yoksa VPN olmadan en fazla 15 gün kullanabilirsiniz. 15 günün dolması ardından üyeliğiniz donduruluyor.

      • MserdarK 28/04/2013 at 20:34 #

        Öyle bir şey olmuyor. Ben çok uzun süredir hiçbir ücret vermeden kullanıyorum. Sizin dediğiniz Premium üyelik için geçerli. Onun ücretsiz kullanım süresi de 15 değil 30 gün.

        • huseyin 28/04/2013 at 20:39 #

          Aylık 10 saat dinleme limiti var Free’de.

          • ZaxXc 09/05/2013 at 02:19 #

            O dediğiniz ABD ve Asya dışındaki ülkeler için geçerli.. Mesela benim için geçerli değil, çünkü benim hesabım VPN sayesinde ABD’de açılmış gibi görünüyor… Free versiyonun tek kusuru reklamları, ama o da abartılacak boyutta değil…

      • Levent Güngör 29/04/2013 at 12:07 #

        Ben premium kullanıyorum onu belirtmeyi unutmuşum. Free de nasıl oluyordu hatırlamıyorum. Aylardır türkiyede iPad appinden spotify kullanıyorum. Daha bir kere olsun sorun yaşamadım bağlantıda.

        • Ümit Tas 19/03/2016 at 06:50 #

          Slm private tunnelde aldığımız 20 gb paketi normal internet gibi kullanabiliYomuyüz

    • B. Celebi 05/03/2014 at 10:27 #

      Netflix, Hulu vb icin unlocator DNS ‘lerini kullanabilirsiniz (unlocator.com ‘a uye oluyorsunuz sadece, simdilik ucretsiz) .

      VPN olarak ‘Private Internet Access’ tavsiye ederim:
      https://www.privateinternetaccess.com/

      PIA 1 yillik abonelikle, aylik $3 ‘a geliyor.
      Kredi Karti ve Paypal disinda bircok odeme secenegi sunuyor. BitCoin ile de odeme yapabiliyorsunuz. Boylelikle gercek bilgilerinizi vermeniz gerekmiyor (Anonymity, yani mahremiyete onem verenler icin cok onemli).

      Ace VPN gibi kullanim kotasi yok, sinirsiz kullanabiliyorsunuz.

      Abonelik 5 aygiti kapsiyor (ornegin: 2adet PC, 3 adet iOS ve/veya Android mobil cihaz ).

      PIA ‘de proxy destegi de ucretsiz geliyor (Torrent icin kullanabiliyorsunuz mesela)

      WAN IP’si shared IP.

      Encryption secenekleri gayet zengin (Ornegin: Data Encryption: AES-256, Data Authentication: SHA-256, Handshake: RSA-4096 ).

      ve Internet hizi denedigim diger VPN hizmet saglayicilara kiyasla cok hizli.

      Mobil cihazlarda Acik kaynakli Open VPN Connect ile de kullanabiliyorsunuz.

      gibi gibi …

  7. ahmet 28/04/2013 at 18:37 #

    üstad harikasın…

  8. Mutant. (@mikelancelo) 28/04/2013 at 19:16 #

    Bir tane önerin dahi fos çıkmadı abi bugüne kadar ya. Ne önerdiysen elim satın al butonuna gitti istemli ya da istem dışı, vardır bir bildiği diye. Hem üye olması, hem satın alması, hem de kullanması gayet kolay, muadillerine göre fiyat açısından da makul.

  9. Mustafa 28/04/2013 at 19:20 #

    AceVPN’i denemediğimden detaylı karşılaştıramam ama bir kaç aydır ücretsiz bir servis olan spotflux kullanıyorum. (http://spotflux.com/) genel anlamda başarılı.

  10. Barış Ünver 28/04/2013 at 19:24 #

    Bu tür ücretli üyelikleri denemeyi ben de istiyorum ancak VPN kullanım ihtiyacım, YouTube’nun veya ABD’deki TV kanallarının internet sitelerindeki “Bu video sizin ülkenizde yassah.” engellerini aşmaktan ibaret olduğu için, TunnelBear (nokta kom) isimli hizmetin aylık 500MB kotalı ücretsiz sürümünü kullanıyorum. Yazılımı da epey basit geliyor: Programı çalıştırdıktan sonra bir ON/OFF düğmesiyle açıp kapatabiliyoruz veya US/UK düğmesiyle ABD ve Birleşik Krallık arasında seçim yapabiliyoruz.

    AceVPN’le yine senin bir yazından sonra tanışmıştım, Serdar hocam. Vakti gelince, 500MB’tan büyük bir ihtiyacım olunca kesinlikle kullanacağım.

  11. H. Ender ÜNAL 28/04/2013 at 19:38 #

    Strong VPN kullanıyorum. Oldukça iyi bir bağlantısı ve uygun bir fiyatı var.

  12. Ceyhun 28/04/2013 at 19:58 #

    Elinize sağlık.
    1.5 yıldır hidemyass kullanıyorum. Zamanında AceVPn de kullanmıştım ama Hidemyass çok daha hızlı ve çok daha fazla seçenek var.
    Burdan göz atabilirsiniz.

    http://www.hidemyass.com/vpn/

  13. Alimurat 28/04/2013 at 20:59 #

    Birçok VPN hizmeti denedim aylık üyelik seçeneği birçok servisten daha pahalı olsada kullandığım servisler arasında en hızlısıydı, bant limiti yok, birçok server var, hızı okadar iyiki bazen 2-3 gün açık unutuyorum. Expressvpn.com.

    Bu arada @onurcengiz’in bahsettiği 15 gün olayı eğer spotify free kullanıyorsanız kayıt olduğunuz ülke dışına çıktığınızda 16.günde Offline duruma geçiyor ve spotify’a ulaşamıyorsunuz. Sonra tekrar kayıt olduğunuz ülke üzerinden bağlanabilirsiniz

    • MserdarK 28/04/2013 at 21:03 #

      Ben VPN ile kullandığımdan hep ABD’deymişim gibi algılıyor. Yazının esprisi de buydu zaten.

  14. Arman ACAR 28/04/2013 at 21:00 #

    Aldigim cloud hosting hizmetini kendi VPN sunucum haline getirdim. Ayda yaklasik 5 dolar gibi anlamsiz bir paraya cilginlar gibi kullanabiliyorum :)

    • yosi 28/04/2013 at 21:12 #

      O nasıl oluyor hangi hizmeti servisi kullanıyorsunuz

  15. yosi 28/04/2013 at 21:10 #

    Hidemyass de var :) Ama bunlar güvenli mi? Kişisel bilgileri depolamadığına nasıl emin olabiliriz?

  16. Ahmet Ertaş 28/04/2013 at 21:37 #

    Çok teşekkürler, bir yazınızla daha beynim yine level atladı.

  17. Second life.. 28/04/2013 at 22:07 #

    StrongVPN kullanıyorum, yıllık 55 dolar, herhangi bir kota sınırlaması da yok. Kolay bir kullanıcı arayüzü var, canlı destek hizmetleri de kusursuz. PPTP, L2TP,SSTP arasında kolayca geçiş yapabiliyorsunuz.

  18. alicans 28/04/2013 at 22:50 #

    securitykiss VPN tek geçerim. 3 ayda bir premium üyelikleri bedavaya dağıtıyorlar. en az 3 aylık JADEITE2 paketini giveaway kamoanyalarıyla beleşe alabiliyorsunuz :) biraz google aramasıyla bulunabiliyor kampanyalar.

    • alicans 28/04/2013 at 22:54 #

      spotify premium hesabımı da bu vpn sayesinde alabiliyorum 30 gün trial dahil :)

  19. Ömer 28/04/2013 at 23:15 #

    mullvad.net hiç bir şekilde kayıt tutmadığını yani herhangi birisi yasal yollardan baskıyla ellerindeki kayıtları istese de ellerinde kayıt olmadığını söylüyor ve aylık sadece €5, gayet hızlılarda ve torrent’te serbest. Ancak ubuntu üzerinden kullanırken zaman zaman dnsleak oluşuyor, sizin kullandığınız hizmetlerde dnsleak konusu ne durumda acaba?

  20. Mehmet 29/04/2013 at 11:40 #

    Serdar bey, bende VPN olarak SecurityKiss’i tavsiye ederim. Ücretsiz üyelikte günlük 300 MB veri limiti var. 3 Euro aylık ücret ödeyerek de aylık 20 GB veri limiti olan paketi satın alıabilirsiniz. Bağlantı için de çeşitli ülke seçenekleri mevcut. http://www.securitykiss.com/pricing/ Yine ücretsiz olan ve premium üyelik seçeneği de bulunan Vpn one click ise bir diğer alternatif http://www.vpnoneclick.com/

  21. Caner Kamburoğlu 29/04/2013 at 12:04 #

    Ace VPN iyi hoş ama en önemli paket farkını belirtmemişsiniz. Premium ile sadece US, UK ve FR kullanılabiliyor, gerisi için Ultimate gerekiyor http://i.imgur.com/ciDUYDQ.png

    Yardım sayfasında da bu bilgi bulunuyor ama bu yazıyı okuyup, direkt satın almayı düşünenlerin gözünden kaçabilir.

  22. sebes 29/04/2013 at 12:59 #

    Hotspotshield’de tavsiye edilir, acevpn’den ucuz, sınırsız ve IOS cihazlarda da kullanılıyor, ama şu var, abd ve ingilitere tabanlı vpn’ler, log’lama yapar, vpn hizmeti alırken, sözleşme şartları, faq, sss, vb gibi başlıklar altında log’lama yapıp yapmadığından emin olmak lazım. vpntunnel.se kullanılabilir, ucuz, isveç tabanlı vpn ama uk ve us’deki sitelere içeriğe ulaştırmaz, log’lama olduğundan dolayı da uk ve us server’larını kapatmıştı bir ara, hidemyass’de özellikle log’ladığını ve log’ları paylaştığını satın alma öncesi sözleşmesinde belirtmiş durumda. Kendinize göre herhangi sebeple, takip edilmemeyi de tercih ediyorsanız ona göre vpn hizmeti şartlarına dikkat edilmeli.

  23. ömer 30/04/2013 at 03:44 #

    Telif hakları konusunda da çok saçmalık var aslında. Yasanın bakış açısı nasıldır bilmiyorum ama film, dizi veya içerik üreten kimsenin ben bu sinekten en fazla ne kadar yağ çıkartırım düşüncesinden öteye gitmiyor. İster kısa ister uzun vade de bunun zararını kendileri görür. Bir kere halkın izlenimine sunmuşsa ondan sonra halkın malı olmuş olması gerekir bir bakıma.
    İnternette ki sınırsız özgürlük hiç bir şeye değişilmez.
    Buradan validemin bir sözüne atıfta bulunmadan geçemeyeceğim.
    “Bu kadar alet edavat var, benim gözüm olmasa bunların hiç biri bir işe yaramaz.”

  24. Halil Ahmet ÇAKIR (@AhmetCAKIR) 30/04/2013 at 14:11 #

    Fiyat, performans ve gizlilik açısından en uygun seçenek kendi vpn hizmetinizi kendiniz sağlamanız, nasıl olacağına dair bi’ yazı var şurada http://www.ruchirablog.com/how-to-make-your-own-vpn-for-less-than-2-a-month/

  25. Lex Luthor 06/05/2013 at 16:01 #

    VPN’nin beleş olanı yok mu???

  26. ZaxXc 06/05/2013 at 16:19 #

    Tor ile VPN arasındaki fark nedir*???

  27. Uggy 06/05/2013 at 23:18 #

    http://7.enpedi.com/2012/09/windows-7-vpn-baglants-kurmak-vpn.html

    Buradaki bilgiler yararlı olacaktır.

  28. aliberkhsl 11/05/2013 at 23:14 #

    https://mediahint.com/ amirim belki biliyorsundur ama tavsiye ederim

  29. Ercüment Özen 01/06/2013 at 19:32 #

    OpenVPN / Private Tunnel kullanmak daha mantıklı sanki, çünkü aylık ücret yok. Bir kere 50-100-500 gb alıyorsunuz bitirene kadar kullanıyorsunuz ve hakkınız hiç ölmüyor. Sınırsız aygıtta kullanmak da mümkün…

  30. cimcoz a 17/06/2013 at 16:42 #

    hepsi güzel de bu arada üyeliğimin olduğu sitelerden bana “alakasız bir ip adresinden adınıza giriş yapıldı! blokesiniz” “bu siz misinzi?” filan gibi abuk mailler gelmeye başladı, artık bunlara hava aydınlıkken girip sonra farları yakıyorum bunun başka çözümü yok midur

  31. Talat Koruman 02/07/2013 at 10:15 #

    http://www.kalfaoglu.net de hızlı VPN hizmeti sunuyor.. OpenVPN i sağlıyorlar. Ben default olarak onu kullanır oldum hep!

  32. burak 14/07/2013 at 00:56 #

    hidemyass bence de en iyi vpnler arasında. şurada detaylı bir inceleme buldum. belki işinize yarar.
    http://www.incele.co/urunler/hidemyass-incelemesi/

  33. ertan 12/09/2013 at 14:49 #

    chromecast kullanımında vpn değiştirmek mümkün mü? yani türkiyeden iphone dan vpn değiştirip izlediğimiz videoyu tv ye atmamız mümkün mü?

  34. hrzy 09/11/2013 at 21:48 #

    Turkiye icinde de bu isi yapan firmalar var, ben Kendimi Tr den bagli gibi gostermek icin local bir cozum ararken buldum ve bir suredir batihost.com’un vpn hizmetini kullaniyorum. tavsiye ederim.

    • john doe 21/02/2014 at 22:21 #

      Hehehe… Türkiye’den bu hizmeti almak mı? Ne anlamı kaldı o zaman?
      Bu şirketten misin? Bu şirket kimin? Devletin olabilir mi?

  35. kenan 13/12/2013 at 16:57 #

    ücretsiz birçok vpn hizmeti var mesela bir tanesi http://www.bestukvpn.com kullanıcı adı ve şifre ile bağlantı kuruyorsunuz yalnız sadece şifre hergün değişiyor günlük şifreyi siteden öğreni bağlanabilirsiniz kolay gelsin :)

  36. bekir 18/12/2013 at 19:42 #

    akıllı telefonlarda vpn üyeliği alınarak bedava internete girmemiz mümkünmü acaba. ?

  37. Efe Cakinberk 10/01/2014 at 10:15 #

    VPN yerine Smart DNS Proxy http://www.smartdnsproxy.com kullaniyorum. VPN’deki gibi yavaslik olmuyor, spotify, pandora, netflix gibi sitelere de rahatlikla giriliyor.

    • kenan 10/01/2014 at 14:29 #

      ücretsiz VPN servisleri yavaşlık hızlılık konusunda değişkenlik gösterebilir band genişliğine bağlı bir durumdur bu ama hızı süper olanlarda var mesela http://hidemyipvpn.com/ vb. birçok site var örneğin bu yazdığım site 20MBPS bağlantı hızı sunuyor bu hız yeterli sanırım kendi adıma konuşmak gerekirse ben kullanıyorum mesela youtube da 720p ve 1080p videoların akış hızı süper takılma olmuyor ve gayet rahat izleyebiliyorsun ayrıca bu bahsettiğin sitelere ve aklına gelebilecek bütün sitelere rahatlıkla girebiliyorsun.

  38. schizophrenia 23/01/2014 at 15:41 #

    zenmate kullanıyorum. chrome için basit bir eklenti, şimdilik sadece chrome üzerinden kullanılıyor. bir ücret, kısıtlama vb. yok, sadece web üzerinde gezinmek ve tarayıcı tabanlı hizmetleri kullanmak için ideal.

  39. özgür 04/02/2014 at 18:08 #

    Bir özgürlük şarkısıdır söylüyorsunuz. Neye kime göre özgürlüktür bu. VPN hizmeti veren şirketlerin veri tabanlarının ne kadar korunaklı olduğu belli mi ya da sahiplerinin kim olduğu ve niyetlerinin ne olduğu.
    İnsan, beynini ne kadar kullanırsa o kadar özgürdür. Başka insanların kendi beyinleriyle yapıp sizin önünüze koyduğunu (site, hizmet, eşya, vs) seçip kullanmak bir özgürlük değildir. Birisi size başkasının uydurduğunu seçme kullandırma izni vermiyorsa kendiniz yapmalısınız. Ya da yapılanmalısınız. Zaten elalemin yaparken güttüğü amaçları konuşmak dahi istemiyorum.
    Buraya kadar okumuşsanız muhtemelen beyninizden yalnızca küfür sözcüklerini hecelemişsinizdir. Bu insan kavramını devlete devşirelim. Devletin de bir hafızası ve aklı (kısacası beyni) vardır. Ve onu yönetenleri de nöronlar olarak düşünelim. Eksiklik varsa taze nöronlar olan biz gençler birşeyler üretelim. Burada özgürlük naraları atmayalım. Çünkü bir işe yaramıyor ne yazıkki. Siyasetse siyaset teknoloji ise teknoloji. Ama iyi ya da kötü partilerden bağımsız biçimde şu devlete sahip çıkalım. Hükümet kim olursa olsun mektup yazın, öneri gönderin, yapıcı olun, lütfen. Startup’lar yapın, kurumsallaşın büyük oynayın. VPN’dir, fiştir zarttır zurttur bunları mızmızlar yapsın. Siz iş yapın, başa geçin, daha iyisini siz yapın.
    Bakın devleti bile olmayan Türkler’i kimlerin yönettiğine. Özgürlüğün ne olduğunu tekrar düşünün. Son olarak benim siyasetle miyasetle işim olmaz arkadaş. Oldum olası haz etmemişimdir.

  40. Murat 08/02/2014 at 15:38 #

    privateinternetaccess
    ben kullanıyorum ve şu ana kada bir sorunla karşılaşmadım.
    12 ülkeden bağlantı yapılabiliyor. ABD’de 7, İngiltere’de 2 farklı bağlantı seçeneği var.
    Ayda 6.96$ ama yıllık öderseniz 3.33$ geliyor.
    En önemli özelliği ise, “kesinlikle kullanıcı IP ve loglarını tutmuyoruz” demeleri. eğer bu doğruysa, zaten sizin hakkınızda verebilecekleri bir bilgi olmuyor :)

  41. Fikriye 08/02/2014 at 17:04 #

    Bakın devleti bile olmayan Türkler’i kimlerin yönettiğine.Yanlış bir ifade.İş başındakilerin yere göğe sığmayan bilgisizce,haince,vatan-millet sevgisinden uzak bölücü halleriyle TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİNİ yok sayamazsınız.Aile içindeki kavga-gürültü ,o ailenin olmadığı anlamına mı gelir ?Çok basit bir örnekleme yaptım.

  42. BirabanoR 09/02/2014 at 01:14 #

    vyprvpn servisini tek geçerim. 256 bit Chameleon servisi eşsiz. http://www.goldenfrog.com/vyprvpn

    • M. Serdar Kuzuloğlu 09/02/2014 at 01:40 #

      Kotası var, fiyatı yüksek ve hizmetleri sınırlı. Tek geçecek kadar iddialı bir seçenek gibi gelmedi bana açıkçası.

  43. Erman 09/02/2014 at 20:49 #

    $3.99’a earthvpn var 32 ulke 115 lokasyondan hizmet veriyor. http://www.earthvpn.com

  44. Hamdi Akoğuz 16/02/2014 at 11:50 #

    Daha basit bir yontem arayanlar icin http://www.tunnelbear.com u önerebilirim.

    Kurulumu çok kolay ve 500mb limitli ücretsiz paketi var. Ayrica android ve ios uygulaması da var.

    AceVpn kadar özellik sunmuyor fakat teknik detaylarla uğraşmadan vpn kullanmak isteyenler için çok uygun.

  45. Alper 17/02/2014 at 20:24 #

    https://chrome.google.com/webstore/detail/zenmate-for-google-chrome/fdcgdnkidjaadafnichfpabhfomcebme/reviews Chrome’un bu eklentisinin de büyük ölçüde iş gördüğünü söyleyebilirim. Fakat 5 farklı ülke ile sınırlı.

  46. john doe 19/02/2014 at 16:50 #

    hideipvpn ‘den memnunum
    çok hızlı, kotasız, us, uk, nl serverlarından girilebiliyor, log tutmadığını söylüyor, bittorrente açık
    win ve ios üzerinden bağlanıyorum sorunsuz
    tek soru işareti ABD merkezli oluşu, zira NSA müdahalesine açık olabileceği şüphesi var tüm ABD merkezli sunucuların

    ***

    malum, 17 aralık 2013 yolsuzluk soruşturmalarında hakim kararları uygulanmayıp, savcılar-polisler ordan oraya savuruluncu, acil yönetmelik, yasa değişiklikleriyle süreç engellenince, deliller internete sızmaya başladı, bundan da tabii ki rahatsız olundu.

    anayasa, insan hakları falan tanınmadan, hukuk düzenine acil müdahele edildi. internet de unutulmadı.

    internet yasasına torba yasayla acil müdahale yoluna gidildi. ekspres şekilde geceyarısı RG’de yayınlandı, yürürlüğe girdi

    dün gece yarısı itibariyle erişim engellemede TİB’de süper yetkiler var, ama iş bununla kalmıyor
    artık trafık bilgileriniz en az 1 yıl saklanacak ve TİB arşivlerine girecek
    1984’e atfen: sevgi bakanlığımız TİB hayırlı uğurlu olsun

    trafik bilgileriniz nereye girdiğiniz, ne girdiğiniz, ne kadar kaldığınız vs. internet ortamındaki her hareketinizi içerebilir.. bu veriden müthiş ayrıntılı bir profil çıkarılabilir. sizi sizden daha iyi tanıyabilirler.

    bunu ABD, NSA kanalıyla zaten yapıyor yıllardır, Snowden vakasını hala bilmeyenler okusunlar

    SONUÇ OLARAK:

    önlem alın, vpn kullanın, o da yasaklanana kadar en azından
    o da yasaklanırsa zaten mümkünse memleketi terk edin

  47. john doe 20/02/2014 at 23:34 #

    Serdar Bey,
    iPad Air kullandığınızı biliyoruz.
    VPN kullandığınızı da öğrendik.
    O halde soralım:
    Cihaz otomatik uyuduğunda VPN kesilmesi, her seferinde elle açmayı ve IP’nin uyku dönüşü açığa çıkması sorunlarına yol açıyor. Bu da iPad de VPN yi anlamsızlaştırıyor.
    Bu konuda ne yapıyorsunuz? Ne önerirsiniz?

    • B. Celebi 05/03/2014 at 15:45 #

      Bahsettiginiz olayi gayet iyi biliyorum, insani VPN’den sogutur… Ben cozumu acik kaynakli Open VPN Connect aplikasyonu ile buldum tavsiye ederim … Private Internet Access VPN ile de kullanabiliyorum OpenVPN Connect’i [Sadece PIA VPN bilgilerini kolayca notepad’de yarattigim bir OpenVPN Connect config dosyasina girdim ve aplikasyona yukledim]. Kullandiginiz VPN firmasi hangisiyse onun forumlarina veya OpenVPN forumlarina bakin orada aciklamistir birisi muhtemelen….

  48. Efe Akar 22/02/2014 at 18:48 #

    2 senedir strong vpn (www.strongvpn.com) kullanıyorum herhangi bir problem ile karşılaşmadım. 24 saat boyunca sağladıkları müşteri hizmetinden de memnunum.

  49. inceleco 05/03/2014 at 11:35 #

    Tekrar merhaba,

    Köşe yazısını okuduktan sonra buraya geldim de biraz zor geldim. VPN bölümündeki linkte sıkıntı var. Onu düzeltirseniz çok iyi olacak.

    Benim burada kullanıcılara ek güvenlik açısında bir kaç tavsiyem olacak.

    Genellikle log tutma konusunda bazı sorunlar yaşanmakta. Daha önce burada Hidemyass’ile alakalı bir link paylaşmıştım. Çok eskiden yazdığım bir makaleydi. O dönemlerde, bu şirketin FBI’ya bilgi vermesi (kayıtların sunulması) piyasası baya sarstı. Güven zedelenmesi yaşadı şirket. Hemen ardından alternatif birçok şirket açılmaya başladı. Çoğunun azından da şunlar çıktı “kayıt tutmuyoruz biz”.

    İşte burası en önemli nokta. Bir kere Dünyadaki neredeyse tüm vpn şirketleri IP adreslerini kayıt altına alır. Bu adresten illegal işlerin (spam, warez vs vs) yapılıp yapılmadığı testip edilir ve gerekirse kullanıcı hesabı kapatılır. Hatta ve hatta hükumetlerden talep gelirse bu IP adresi gerekli mercilerle paylaştırılır. Böyle durumlarda dikkat edilmesi gereken noktalardan bir tanesi; Paylaşımlı IP adresi sunan şirketlerin tercih edilmesi. Örneğin 1 IP adresini 20 kişi ile paylaştıran bir şirketle her bir kullanıcıya farklı IP adresi veren bir şirket arasında dağlar kadar fark vardır. 20 arasından 1’i çıkarmak neredeyse imkansıza yakındır.

    Buna ek olarak kayıt tutma olayında genellikle VPN şirketlerinin “Biz sizin girdiğiniz siteleri kayıt altına almıyoruz” demesi ön plana çıkıyor. Buraya dikkat edin. IP adresi ile alakalı bir şey yok burada. Sadece girilen siteler bizi ilgilendirmiyor diyorlar. Bu bağlamda kullanıcıların bunu da dikkate alması gerekir.

    Bundan da öte, dünyada parmak sayısını geçmeyecek bazı vpn şirketleri bulunmakta. Bunların en büyük özellikleri ise VPN ile alakalı olarak herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmadığı yerlerde hizmet veriyor olmalarıdır. Yani yasal bir yaptırım yok ve siz ne yaparsanız yapın sizi inceleyecek bir merci karşınıza çıkmayacaktır. Şirket adı vermiyorum fakat isteyenler bu konuda Kıbrıs ve Hong Kong şirketlerini araştırabilirler.

    Yasa konusuna gelince bence her bir kişi mahremini koruması açısından bir vpn programı kullanmalıdır. Bunu dikkate alarak amerikada hizmet veren IPvanish’i baştan sona Türkçe’ye çevirdim.
    İsteyenler şu adresten %20 indirimle programı satın alabilirler.

    http://www.ipvanish.com/inceleco-promo/

    Derleme VPN program listesi isteyenler ise: http://www.incele.co/en-iyi-7-ucretsiz-vpn-programi/ adresinden yararlanabilirler.

    İfşasız güzel internetler :)

  50. B. Celebi 05/03/2014 at 14:48 #

    Yillardir VPN kullanicisiyim ve bircok farkli firmadan VPN hizmeti aldim.
    Su anda ‘Private Internet Access’ kullaniyorum.
    http://www.privateinternetaccess.com

    PIA’in maliyeti yillik abonelikle ayda 3USD ve sinirsiz kullanim iceriyor. Tek abonelikle 5 farkli cihazda kullanabiliyorsunuz.

    Kredi karti, Paypal gibi standard odeme bicimleri disinda odeme secenekleri de sunuluyor. Anonymity icin BitCoin ile, herhangi bir e-mail adresi girerek odeme yapabiliyorsunuz mesela, ve kisisel bilgilerinizi vermiyorsunuz. Kesinlikle kullanici aktivitelerini loglamadiklarini da belirtiyor PIA.

    10 farkli ulkedeki server’lardan baglanabiliyorsunuz (ABD’de 7 farkli eyalette, Kanada’da 2, Ingiltere’de 2, gene Avrupa’da 7 farkli ulkelerdeki ve Hong Kong’daki farkli sunucularindan baglanabiliyorsunuz)

    Genis Encryption secenegi var. Yuksek encryption seceneklerinde bile, daha once kullandigim VPN’lere gore cok hizli.

    WAN tarafinda verdikleri IP’ler shared.

    PIA ‘i mobil cihazlarda open-source OpenVPN Connect app ile de kullanabiliyorsunuz (sadece PIA VPN bilgilerini girerek kendinizin notepad’de kolayca hazirladiginiz dosyayi aplikasyona yuklemeniz gerekiyor)

    Proxy ile Bittorrent destegi var.

    PIA tum bu hizmetleri yilda 40USD’a sunarken, ACE VPN ‘e yilda 180USD odemek yazik acikcasi.

    • D.Utkutug 12/03/2014 at 11:55 #

      Yorumunuzu ve bu konu ile ilgili diğer sitelerde yer alan yorumları okuduktan sonra PIA gayet makul gibi görünüyor. Ancak, hiçbir yerde bağlantı hızı ile ilglili bir yoruma rastlamadım. VPN olmadan ve VPN ile hız karşılaştırması (daha çok kayıp karşılaştırması) yaptınız mı, değişik ülke sunucuları için bunu paylaşabilir misiniz? Teşekkürler.

      • B.Celebi 15/03/2014 at 14:04 #

        Internet hizim 20Mbit ve genelde PIA’in NJ’deki useast server’indan baglaniyorum… PIA standard ayarlarda kullanirken Speedtest testlerinde 19.5Mbit veriyor, eger encryption ayarlarini en yuksege cikartirsam 18Mbit ‘e dusuyor.
        PIA serverlarini test etme imkanini veriyor, asagidaki linkten bakabilirsiniz:
        https://www.privateinternetaccess.com/pages/network/#

    • melike 30/04/2014 at 09:54 #

      acaba bu vpn siteleri torrentleri sorunsuzca kotasız ve hızlı indiriyor mu? cevaplarsanız sevinirim.

  51. alperen 08/03/2014 at 02:19 #

    Güvenlik kaygısıyla alakalı olarak şöyle yazmış bir forumda bir amcam, katılır mısınız bilmem.

    “Do not buy any VPN service that does not allow you to pay with Bitcoin!

    What good is VPN when the provider has your name, address, credit card #, etc. and keeps traffic/ip logs and then rats you out!” (gamblerdude007)

  52. Murat 10/03/2014 at 19:50 #

    Konuyla ilgili olarak bir örnek;
    Yazılarınız hoşuna gitmemiş heralde siteniz MEB hattı tarafından engelli (okullarda kullanılan internet hattı)

    Paylaşımlarınız için teşekkürler.

  53. QUBIT 20/03/2014 at 23:46 #

    Cyberghost vpn free ve paralı sürüm var Türkiye’ye özel 50TL. Hotspotshield vpn free ve paralı sürüm var 5 makina 70 tl. Ultrasurf free. Tor Browser free…

  54. qubit90 20/03/2014 at 23:59 #

    Hotspotshield free reklamlı ve ücretli versiyon yıllık 30$ 5 makina. Cyberghost vpn free ve paralı versiyon Türkiye’ye özel 50tl 1 makina. UltraSurf free. Tor Browser free.

  55. Sercan Ser 21/03/2014 at 00:49 #

    Bu uygulamalar sadece yasaklı ip lere girişinizi sağlar. ne yaparsanız yapın bilgisayarınız interneti türkiyedeki servis sağlayıcıdan aldığı sürece yasal takipten kurtulamazsınız.

    • M. Serdar Kuzuloğlu 21/03/2014 at 00:54 #

      Sercan Bey, VPN’in teknik altyapısını bilmiyorsunuz anladığım kadarıyla. Yazıda açıklamaya çalıştım ama özetleyeyim: bahsettiğiniz şey VPN’de mümkün değil. Servisi nereden aldığınız, nereden bağlandığınız önemli değil.

  56. Olcay Fidan 21/03/2014 at 09:23 #

    astrill.com tavsiye edebilirim. Cin’de 4-5 yildir kullaniyorum surekli olarak. Kota yok, Ev plani ile 5 cihaza kadar erisim yapilabiliyor.

  57. Burak Ercakir (@laowaidiary) 21/03/2014 at 11:01 #

    Yaklasik 9 senedir Cin (Shanghai) da yasiyan bir Turk olarak 2009 yilinda Xinjiang (Sincan) ayaklanmasi basladigi siralarda Cin’da yasiyan ve calisan yabancilar olarak sizin su anda yasadiginiz duygulari yasamaya basladik. Once Facebook yasaklandi, arkasindan Twitter. Blogspot uzerinde yer alan hic bir blog’a ulasilmamaya baslandi vearkasdindan Youtube.
    Kisacasi Cin hukumeti baski ile icerigini yonetmeyi engelliyemedigi her yabanci sosyal paylasim sitesini yasaklamaya basladi. Arkasindan yabanci basin web siteleri geldi. Once NY Times, WSJ, CNN ve BBC’ye erisim engellendi.
    En son olarak Cin Hukumeti Google yetkilileri ile bir araya gelip arama iceriklerinin kendi kontrollerine devredilmesi talebinde bulundu. Boylece bilgisayar basina gecen bir kimse “Tiananmen” yazdiginda karsina tabak gibi Cin hukumetinin daha fazla ifade ozgurlugu icin Pekin’de ki Tiananmen meydanininda toplanan ogrencileri nasil katlettigi ile ilgili bir ozgurce yazilmis bir ifade yerine “Hello Kitty”’e ulasmasini saglamak amacindaydi.
    Google bu dayatmalar sonucunda Cin’de ki ofisini ve servislerini kapatip “ozel idare” altindaki Hong Kong’a tasindi.
    Basta Cin;de uygulanan internet sansur basit IP engellemeleri seklinde idi ve su anda bircogunuzun da hali hazirda Turkiye’de kullandigi basit teknikler ile ustesinden gelinebiliyordu.
    Asil kimsenin ongoremedigi, butun bu engellemeler’e paralel olarak Cin hukumetinin sonradan “dunyanin teknolojik anlamda en gelismis ve karmasik sansurleme yazilimini ” olarak bilinecek; yurt disinda Cin Seddi’ne (The Great Wall of China) referans olarak kullanilan “The Great Firewall of China” (GFW) sistemini gelistirmekte oldugunu herhalde kimse tahmin edemiyordu.

    Meraklilar icin daha detayli bilgiye assaidaki link’den ulasilabilinir:

    http://www.opendemocracy.net/china-correspondent/great-firewall-of-china

    Cin’de is yapan, calisan, okuyan yabanci toplululugunun ve sansurden kacmak istiyen Cinlilerin’in, olasi muhaliflerin tek kurtaricisi bir anda VPN oldu. Ayni zamanda Cin’de VPN sirketleri icin bir anda col’de ki vaha haline gelmisti.
    Her turlu VPN sirketi inanilmaz satis basarilari elde etmeye basladilar fakat kisa bir sure icersinde aralarindan bazilari, servisleri, guvenilirlikleri teknik alt yapilari, sunucu sayilari, hizlari vb teknik kapasiteleri ile digerlerinden ayrilmayi basarabildiler.
    Fakat 2012’nin sonlarina dogru GFW’nin ne kadar korkunc ve tehlikeli bir program oldugunu ve hukumetin inanilmaz bir butce ile bu programa yatirim yaptigini bir sabah ulkede butun VPN iletisiminin coktugu zaman ogrendik.
    Yeni yapilan bir guncelleme ile GFW artik VPN baglantilarini takip edebiliyor, anliyabiliyor ve engelliyebiliyordu. Takip eden sure icerisinde VPN sirketleri kullanicilarina ozur mektuplari gondererek, bazilari aldiklari senelik ucretleri iade ederek bu sisteme karsi teknolojik olarak bir alternatif uretemiyeceklerini bildirmeye basladilar.
    Bazi sirketler ise sorunun ustesinden geldiklerini ve GFW alt ettiklerini bildirmeye basladilar. Fakat kisa zaman icerisinde goruldu ki GFW denen canavar kendini devamli yenilemekte idi. Ornegin sorunun ustesinden geldigini soyliyen VPN yazilimlari ile gercekten VPN’e baglanabiliyordunuz ama bu VPN baglantisinin hic bir sekilde kesintiye ugramamasi gerekiyordu. Cunku siz baglantiyi kurdugunuzda GFW o zamanlar teknik olarak baglantiyi gorebiliyordu fakat baglantiyi kesemiyordu. Fakat baglanilan IP’yi sisteminde not edip blokluyordu. Siz ne zaman VPN baglantiniz keserseniz otomatik olarak GFW bu IP’yi kullanim disi birakiyordu eger sinirli sunucu hizmetinden yararlanan bir VPN kullaniyorsaniz kisa bir sure icerisinde butun olasi IP’leri devre disi kaliyordu.
    Bugune kadar gecen sure icersinde su anda Cin’de GFW’nin karsisinda direnebilen ve en minimum sorun ile duzenli servis verebilen VPN sirketi sayisi bir elin parmaklarini gecmemektedir.
    Su anda Turkiyenin karsi karsiya kaldigi sansur uygulamasinin teknolojik olarak oldukca primitif oldugu bariz.
    Asil soru bu teknolojik sansuru ne kadar surdurmeye kararlilar ve ne kadar gelistirmek istiyorlar.
    Su anda Turkiyede herkes sanirim VPN nedir, ne degildir anlama derdinde. Kimisi su anda isimi gorsun Twitter’a giriyim yeter diyor. Kimisi olasi savas hazirligina karsi konserve stokliyan misali daha zor gunlere karsi teknolojik arayislara girmis durumda.
    Senelerdir VPN kullanan birisi olarak, dunyanin en gelismis dijital sansurleme teknolojisi karsinda denenmis bazi gercek hayat tecrubelerimi sizinle paylasmak isterim. Umarim Turkiye’de durumlar hic bir zaman bizim Cin’de yasadigimiz karmasik ve asilamaz seviyelere gelmez.

    1. Oncelikle eger butceniz icin uygun ise, baglanti kalitesi, teknik alyapisi, hiz, servis sayisi, musteri hizmetleri gibi avantajlardan yararlanabilmek adina parali bir VPN saglayicisi arastiriniz. (ucuz etin yahnisi ne yazikki VPN icin cok uygun bir tanimlamadir.) Internet sansuru Turkiye’de sadece bugun Twitter’in yasaklanmasi ile ortaya cikmis bir sorun degil. VPN’i hayatinizin icine sokacaksaniz standartlarinizi ve ihtiyaclarinizi iyi belirleyiniz.
    2. Eger VPN’e para odiyerek sahip olmayi sectiyseniz, ilk once olasi bir teknolojik engelleme karsisinda VPN hizmetinde yararlanamazssaniz ve VPN servisi bu sorunun ustesinde gelemeyip de size servis saglamayi surduremezsse, odemis oldugunuz abonelik ucretinin hangi kosullarda iade edilebilecegini netlestiriniz.
    3. Almis oldugunuz VPN servisinin birden fazla VPN protokolunu destekleyip desteklemedigini sorunuz. Cogu VPN programi tek bir protokol uzerinden baglanti saglar. Baglantiniz tek bir VPN protokolune dayali olursa, olasi butun aksakliklardan kosulsuz etkilenirsiniz. Hiziniz duser, baglantiniz devamli kopar veya uzun sure baglanti sagliyamiyabilirsiniz. Ama almis oldugunuz program bir den fazla protoklu destekliyor ise; bir protokol yavas baglanti verdiginde ya da bloklandiginda elinizde yeni bir VPN arayisina girmenize gerek kalmadan diger protokolleri deneme sansiniz olacaktir. ( OpenWeb, OpenVPN and PPTP, L2TP, Cisco IPsec, SSTP – bu protokollerden bazilari)
    4. Almis oldugunuz VPN’de “video accelator” , “stream support” ya da “web cache” benzeri teknolojiler kullanip kullanilmadigini sorunuz. Bu teknolojiler ile madem para verip VPN aliyorsunuz en azindan eger VPN avantajlarindan tam manasi ile yararlanma niyetinde iseniz Hulu, Netflix gibi online film sitelerinden kesintisiz film izleme sansiniz olur.
    5. Private IP; bir cok VPN teknolojisi ayni IP adresini bir den fazla kullanicinin hizmetine veriyor, bu da kisa vadede giris yaptiginiz bazi siteler’de IP’adresinizin supheli olarak tespit edilip siteye girisinizin engellenmesine yol aciyor. VPN servisinizin “private IP” destegi verip vermedigini sorguliyabilirsiniz.
    6. DD-WRT destegi; en basit anlami ile VPN programinizi cihniza degil de modeminize yukliyebiliyorsunuz, boylece VPN modeminizde calismaya basladiktan sonra Wi-Fi uzerinden butun aygitlariniz ile sansursuz internete erisebiliyorsunuz. Tabi bunu icin bir de DD-WRT’yi destekliyen modeme sahip olmaniz gerekir. Genelde bir cok VPN yazilimi tek kulanici tek aygit sisteminde pazarlanir, sonuc olarak bu sirketlerde para kazanmak amacindalar, ayni anda iki cihazinizda es zamanli VPN calistirmak istiyorsaniz ek uyelik satin almak zorunda kalacaksinizdir. DD-WRT bu anlamda size tek uyelik ile sinirsiz cihaza es zamanli baglanti imkani sagliyacaktir. Daha detayli bilgi icin veya su anda sahip oldugunuz modem’in DD-WRT destegi olup olmadini anlamak icin assagidaki linki inceliyebilirsiniz:

    http://www.dd-wrt.com

    Umarim Turkiye’de ki bu durum ulkeyi yoneten sahsiyetin gecici buhranlarindan biridir ve hic biriniz yukarida bahsetmis oldugum teknolojik bilgileri anlamaya, ogrenmeye vakit bulamadan bu durumdan kurtulursunuz.

  58. hustla214 21/03/2014 at 11:21 #

    Hız, performans olarak hangi vpn’i tavsiye edersiniz?

    Teşekkürler…

  59. HARCAN 16 21/03/2014 at 15:39 #

    HARCAN 16 21/03/2014 at 15:29 #

    Ülkede halkın oyunun yarısını almış bir başbakanı eleştirmek,hatalarını belirtmek hakkımızdırDemokrasinin gereği de budur..Ama ülkemizi temsil eden milli iradeye saygısızca başbakan üzerinden devletin birliği ve düzenine karşı hareket etme hiç kimsenin ne hakkıdır ve ne de harcıdır.Başbakanı sevmeyebilirsiniz ama o makama saygı göstermek zorundasınız ve buna mecbursunuz.Aksini düşünüyorsanız bu vatanı sevmiyor ve hatta daha ileri gidip ihanet içinde oluyorsunuz.Bu nedenle hiç bir özgürlük sınırsız değildir.Ülkenin varlığına,birliğine,ulusar çıkarları allak bulak edecek olan her türlü bilgi ve eylem sonucu ülkemiz zarar görecekse bu twitter denilen sosyal medya pek ala engellenebilir.Çünkü burada ülkenin bütünlüğü bağımsızlığı ve çıkarı söz konusudur.Bireysel hiç bir çıkar ya da çıkarlar ülkenin çıkarlarının ötesine geçemez.Hiç bir devlet te varlığına zarar getirecek hiç bir girişime izin veremez.Bu nedenle olayları saptırmadan aklı selim ile bu konuyu bir daha düşünmekte ülkemizin geleceği açısından yarar vardır.Bir tane Türkiye var ve çok düşmanı var.Biz içeri de birlik olamazsak işte o zaman hepimiz yanarız.Herkezin aklını başına alıp ülkenin ne zorluklar altında kurulduğunu ve bu hale geldiğini unutmamak gerekir.18 Mart’ı bilhassa hiç hatırdan çıkarmamak gerekir.Ülkenin esenliği ve ilerlemesi bu ülkede yaşayan ve bu ülkenin havasını suyunu kullanan ama asla birliğimize zarar verecek her türlü iç ve dış oyuncuların piyonu olmadan gerekirse kanımızın son damlasına kadar ülkenin geleceğini kurtarmaktır.

    Your comment is awaiting moderation.

  60. HARCAN 16 21/03/2014 at 15:42 #

    SİZ BU YORUMU NİYE SİLİYORSUNUZ.HANİ ÖZGÜRLÜKÇÜYDÜNÜZ.HANİ SANSÜRE KARŞIYDINIZ.EĞER SÖZÜNÜZÜN ERİ İSENİZ BU YORUMU SİLMEZSİNİZ.

    Ülkede halkın oyunun yarısını almış bir başbakanı eleştirmek,hatalarını belirtmek hakkımızdırDemokrasinin gereği de budur..Ama ülkemizi temsil eden milli iradeye saygısızca başbakan üzerinden devletin birliği ve düzenine karşı hareket etme hiç kimsenin ne hakkıdır ve ne de harcıdır.Başbakanı sevmeyebilirsiniz ama o makama saygı göstermek zorundasınız ve buna mecbursunuz.Aksini düşünüyorsanız bu vatanı sevmiyor ve hatta daha ileri gidip ihanet içinde oluyorsunuz.Bu nedenle hiç bir özgürlük sınırsız değildir.Ülkenin varlığına,birliğine,ulusar çıkarları allak bulak edecek olan her türlü bilgi ve eylem sonucu ülkemiz zarar görecekse bu twitter denilen sosyal medya pek ala engellenebilir.Çünkü burada ülkenin bütünlüğü bağımsızlığı ve çıkarı söz konusudur.Bireysel hiç bir çıkar ya da çıkarlar ülkenin çıkarlarının ötesine geçemez.Hiç bir devlet te varlığına zarar getirecek hiç bir girişime izin veremez.Bu nedenle olayları saptırmadan aklı selim ile bu konuyu bir daha düşünmekte ülkemizin geleceği açısından yarar vardır.Bir tane Türkiye var ve çok düşmanı var.Biz içeri de birlik olamazsak işte o zaman hepimiz yanarız.Herkezin aklını başına alıp ülkenin ne zorluklar altında kurulduğunu ve bu hale geldiğini unutmamak gerekir.18 Mart’ı bilhassa hiç hatırdan çıkarmamak gerekir.Ülkenin esenliği ve ilerlemesi bu ülkede yaşayan ve bu ülkenin havasını suyunu kullanan ama asla birliğimize zarar verecek her türlü iç ve dış oyuncuların piyonu olmadan gerekirse kanımızın son damlasına kadar ülkenin geleceğini kurtarmaktır.

    • jon doe 24/03/2014 at 01:17 #

      Biz “halkın diğer yarısı” olarak, VPN kullanıp istediğimiz siteye girmeyi, fikirlerimizi özgürce ifade etmeyi tercih ediyoruz Harcan.
      Sen de VPN kullanmama, biat etme, yönetenlerin her emrine uyma/dediğine inanma konusunda özgürsün elbette.

  61. Kerim 26/03/2014 at 09:07 #

    türkiye vpn’in ne olduğunu öğrendi bu sayede inşallah bir an önce SON YASAK olur

    http://www.indirbir.com/blog/engelli-sitelere-giris-programlari-ve-vpn-servisleri/ burda da listelenmiş zenmate tavsiye ederim

    sevgiler

  62. davut naci kaya 01/04/2014 at 22:53 #

    Tarayıcıların ücretsiz vpn eklentileri de işe yarıyor. Chrome için: zenmate eklentisi

    https://chrome.google.com/webstore/detail/zenmate-for-google-chrome/fdcgdnkidjaadafnichfpabhfomcebme

    Firefox için: anonymox eklentisi

    https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/anonymox/

  63. Sensim 24/04/2014 at 23:46 #

    ben de bir aydır purevpn kullanıyorum. http://www.purevpn.com linkinden indirebilirsiniz. tek dezavantajı sitesi ingilizce ama basit yüklemeye inanmak yetiyor.
    ayrıca paralı olduğu (makul fiyat) için bilgi güvenliği derdi yok. herşey yolunda gidiyor.
    torrentte sıkıntı çıkarmıyor. canın isteyince ip değiştirebiliyorsun falan çok güzel.

  64. Sunny 29/04/2014 at 21:42 #

    Ucretli VPN kullanıcısı olmama rağmen her nasıl oldu ise youtube’a artık hiç bir biçimde bağlanamıyorum. TİB’in yasaktır açıklaması ile karşılaşıyorum. Tüm denemelerimiz, pek çok şeyi yeniden yüklemelerimiz başarısız oldu. Bu arada bir videonun, youtube videosu olduğunu fark etmeden -ve bu arada VPN açık değilken- o videoyu oynatmayi denedikten sonra bunun gerçekleştiğinibelirtmeliyim. Şimdi TİB bilgisayarma ne yapmıştır acaba diye paranoyalar görmekteyim :-) Neden böyle bir sorunla karşılaştığım ve çözüm için önerisi olan var mı acaba?

    • BCelebi 10/06/2014 at 12:31 #

      Hangi VPN servisini kullaniyorsunuz? Hot Spot gibi sahte VPN kullaniyorsaniz SSL adreslerde (httpS ile baslayan) gercek IP adresiniz aciga cikar…

  65. Sensim 01/05/2014 at 14:47 #

    büyük ihtimalle kullandığınız ücretli vpn ile alakalı. hangi vpn’i kullanıyorsunuz? ben de dediğiniz gibi vpn kapalıyken bi linke tıklıyorum açılmıyor sonra vpni açıyorum ve tekrar giriyorum (youtube) ama sorun yaşamıyorum. purevpn kullanıyorum. senelik taahütle satın almadıysanız purevpn’e geçiş yapmanızı öneririm.

  66. agronom 09/06/2014 at 10:51 #

    merhaba Serdar bey,
    geçenlerde bir arkadaşım, ” istendiği kadar VPN kullanılsın. MAC adresinden kimin nerelere girdiği tespit edilebiliyor diye söyledi” ben sizin açıkladığınız veri akışına göre bunun olamayacağını düşünmekteyim ancak yine de bu konuda bilgi verirseniz sevinirim.

    AGRONOM

    • M. Serdar Kuzuloğlu 09/06/2014 at 12:50 #

      Bu bilgi doğru değil. MAC bilgisi cihazınızı tanımlamak için kullanılabilecek bilgiler arasında ancak bağlandığınız siteye transfer edilen bir bilgi değil. Ayrıca değiştirilebiliyor da (MAC spoofing yöntemiyle). Yerel ağınızı işletenler takip etmek isterse sizin olduğunuzu bildiği MAC adresinin ağa bağlandığını görebilir ancak ne yaptığınızı, nereye bağlandığınızı bu şekilde takip edemez.

      • Erdal 25/08/2015 at 02:19 #

        Serdar bey 3gcekmeyen yerde de bu vpn ler hizli oluyor mu yoksa innternet hızı düşüyor mu. Çok merak ediyorum cvp verirseniz mutlu olurum..

  67. ezgi 26/07/2014 at 04:58 #

    Alternatif olarak Ultrasurf kullanılabilir, ultrasurf u indirmek için : http://www.indirline.com/program/1417/UltraSurf.html

  68. ali 03/08/2014 at 18:59 #

    Meb engelini aşan bir program warmı ? (Ücretsiz) bildiğiniz ????

  69. sinan 10/09/2014 at 15:55 #

    slm gerçekten yazınız çok iyi ve bilgilendirici bir yazı olmuş fakat benim vpn kullanmaya karar vermem youtube yada tweeter yasakları yüzünden değil bundan bir yıl önce türkiyeden üye kabul edilmeyen bir siteye advor isminde proxy changer sayesinde üye oldum ve bu siteyi 1 sne kadar kullandım fakat sitenin güncellemesinden sonra profilim silindi ve muhtemelen ban yedim mac changerlar denedim,ücretli olmayan aklınıza gelebilecek tüm proxy,vpn proğramlarını denedim ve bişekilde benim tr den siteye giriş yapmakta olduğum anlaşıldı ve spam varsaılarak kayıt olamadım aynı proğramla tekrar üye olmayı denedim yemediler çünkü spam teknolojileri baya bi iyi,araştırmalarım sonucunda vpn ile tekrar giriş siteye üyelik kabul ettikleri ülkeler dışından siteye vpn-socks4-5 ile giriş yapılabildiğini öğrendim ve bunu unblock vpn nin 1 günlük trial versiyonunda gördüm bu yüzden vpn kullanmaya karar verdim açıkcası vpn için ayırabileceğim ücret te sınırlı ve private internet access bu iş için yetecektir blogda kullanan arkadaşların yorumlarıda bu yönde benim sorum,private internet access ne kadar güvenli?özellikle çok sağlam spam teknolojisine sahip sitelerde fark edilme şansım nedir?pptp-l2tp ve open vpn protokol seçenekleri private internet access den aldığımız hizmet ile beraber geliyormu?tşk

  70. ümit 02/10/2014 at 08:07 #

    mobile hotspot ile tablet üzerinden internete bağlanırken vpn hangi cihaz uzerinden kullanılmalı? bilgisayar vpn ile bağlanırken tablet normal bağlanıyorsa gerçek bir güvenlik sağlanabilir mi ?

  71. Ibrahim 05/11/2014 at 11:10 #

    Slm lar ben Yurt disinda yasiyorum. Digitürkplay türkiye ye abone olsam. Nu vpn sayesinde izleyebilirmiyim.yardim ederseniz sevinirim

  72. ANL 12/01/2015 at 02:49 #

    private internet access in hız testini denedim fakat max internet hızımın 3te1 ni aldım. İnternet hızım 50 mbit en iyi server 17 mbit verdi. Bana hızımı etkilemeyecek birr vpn sağlayıcı lazım. Ayrıca torrent kullanımında sorun çıkartmamasıda önemli

    • mserdark 12/01/2015 at 05:16 #

      Hızı etkilemeyecek bir VPN ne yazık ki teknik olarak mümkün değil.

  73. ferhat 04/04/2015 at 01:00 #

    turkceel apn wapi kapatıyor.apn internet olcak ve ben kullanamicam bana bir çare yol varmı

  74. bilgi 12/04/2015 at 19:29 #

    SadeceHosting‘in VPN hizmeti linki kırık.

  75. ertugrul 14/04/2015 at 23:13 #

    Serdar Bey,
    Gmail vb. uygulamaların password güvenliğini düşündüğümüzde VPN’ler ne kadar güvenli olabilir. Bu konuda olumsuz bir tecrübeniz oldumu acaba ? Teşekkürler

  76. ali 19/04/2015 at 18:58 #

    betternet vpn hakkında ne düşünüyorsunuz serdar bey, tamamen ücretsiz ve hızlı
    olayı nedir bunun,
    bi iş var mı güvenli midir

    • kuzey gedik 07/05/2015 at 20:04 #

      Hocam benim bir sıkıntım var…. Ip adresimi VPN ile değiştirdikten sonra kabloyla internete bağlanamadım…. Bu sorunun bir çözümü var mı …. Yardımcı olursanız sevinirim….

  77. Furkan dogan 15/09/2015 at 11:40 #

    Peki acevpn ile örneğin ukraynadan girip tr den girmiş gibi görünmek mümkün mü ? Yani internete başkı göründüğümüz ülkeyi acevpn satı aldıktan sonra mı seçeceğiz. Saçma bir soruysa kusura bakmayın çok cahilim bu konuda:)

  78. Mustafa Çolak 20/03/2016 at 15:08 #

    Onavo VPN ücretsiz kullanım sunuyor. Onaylattığı sözleşmede ise müşteri bilgilerini facebook ile paylaştıkları açıkça belirtiyorlar. Bu servisi kullanmak sağlıklı mıdır? Ne tür sıkıntılar ile karşılaşabiliriz?

Trackbacks/Pingbacks

  1. Teknoloji casusluğuna karşı alınabilecek bazı önlemler « Deniz Ergürel - 17/06/2013

    […] hakkında özet bilgiyi Serdar Kuzuloğlu’nun blogundan […]

  2. Tüm sosyal medya yasaklansın; takip edilemez, fişlenemez, engellenemez kullanıcılar hep olacak:) | lifeisalaughter - 17/07/2013

    […] KAYNAK: http://www.mserdark.com/internet-kullanicisinin-can-simidi-vpn/ […]

  3. Dijital içeriği TV'den seyretmek - M. Serdar Kuzuloğlu - 22/12/2013

    […] VPN üstünden seyrettiğim Netflix belgesel ve dizileri. […]

  4. Bir Gün Facebook veya Google Kapatılırsa Şaşırmayın! Yasaklara Merhaba Deyin! | oben+ | Yazılımcının Kaleminden - 06/02/2014

    […] çok mantıklı ve yetkin nice isim bas bas bağırdılar sansür geliyor diye. Ama biliyorsunuz, Türkiye’de işler, usul usul, alttan alttan, sessizce […]

  5. Zverkov | Pearltrees - 07/02/2014

    […] İnternet kullanıcısının can simidi: VPN […]

  6. Yeni internet düzenlemesi ne götürüyor? - M. Serdar Kuzuloğlu - 08/02/2014

    […] İndirin bir tane keyfinize bakın. Bu konuda ek yardım isteyenler olursa buyursunlar: http://www.mserdark.com/internet-kullanicisinin-can-simidi-vpn/ […]

  7. İnternet Dörtlüsü | TamerSAY Official Blog - 19/03/2014

    […] M. Serdar Kuzuloğlu Blogu ve Yazısı. (VPN açıklaması direkt olarak o yazıdan) : http://www.mserdark.com/internet-kullanicisinin-can-simidi-vpn/ […]

  8. Twitter'a Girme Yöntemleri | Bana Göre - 21/03/2014

    […] anlatmış. Üzerine söyleyecek bir lafım olmadığı için doğrudan ona yönlendiriyorum sizi. VPN nedir, nasıl çalışırı ayrıntılı olarak […]

  9. Yasaklı Twitter'a Girmenin Yolları | PdrGünlüğü - 21/03/2014

    […] Ayrıca tüm sansürü delme yolları ile ilgili izlenecek yol ve detaylı bilgiyi bilişim uzmanı M.Serdar Kuzuloğlu’nun ilgili yazısında bulabilirsiniz. O yazıya ulaşmak için TIKLAYIN […]

  10. Mac’te VPN Kullanımı | DEVRİM GÜMÜŞ | TASARIMCI | APPLE CERTIFIED TRAINER | ADOBE CERTIFIED EXPERT - 23/03/2014

    […] hakkında detaylı bilgi için Serdar Kuzuloğlu’nun İnternet Kullanıcısının Can Simidi VPN isimli yazısını […]

  11. Twitter sansürünü aşma yöntemi - M. Serdar Kuzuloglu - 21/04/2014

    […] hükümet / adalet eliyle yaptığı engellemeleri VPN ile aşmak mümkün. Ancak bizzat suyun başını tutan vanayı kısınca seçeneklerimiz […]

  12. Chromecast, Netflix ve Türkiye - M. Serdar Kuzuloğlu - 30/04/2014

    […] taklalar atmamız gerekiyor. En genel ve garantili yöntem VPN üstünden internete erişmek. VPN konusuyla ilgili yazımda kişisel tercihimin AceVPN olduğunu yazmıştım. Seçimimdeki ana gerekçe AceVPN’in […]

  13. TP-Link Archer C7 ve AV500 nimetleri - M. Serdar Kuzuloğlu - 03/06/2014

    […] Türkiye’deki can simidimiz VPN bağlantısı kurma imkanı veriyor (böylece bağlı bütün cihazlar VPN üstünden […]

  14. Google Music ile Buluta Geçmek | otekinsen - 08/09/2014

    […] IP gibi bir program kullanabilirsiniz. Benzer işi yapan birçok program bulunabilir. Veya VPN servislerinide […]

  15. Sen yine de gül kardeşim - M. Serdar Kuzuloğlu - 22/09/2014

    […] (tabi ki VPN ile) Comedy Central ve türevlerini takip etmeye başladım. Seyrettiğim neredeyse […]

  16. Haftanın Özeti: 14 - M. Serdar Kuzuloğlu - 01/02/2015

    […] ise devlet sansürünü aşmak için VPN kullananlara savaş […]

  17. Haftanın Özeti: 24 - M. Serdar Kuzuloğlu - 12/04/2015

    […] kendine geniş yer buldu (neye erişip erişmeyeceğinize kendiniz karar vermek istiyorsanız VPN ile ilgili yazıma göz atmanızda fayda […]

  18. Haftanın Özeti: 24 - Dünya Halleri - 06/08/2015

    […] kendine geniş yer buldu (neye erişip erişmeyeceğinize kendiniz karar vermek istiyorsanız VPN ile ilgili yazıma göz atmanızda fayda […]

  19. Haftanın Özeti: 14 - Dünya Halleri - 19/02/2016

    […] ise devlet sansürünü aşmak için VPN kullananlara savaş […]

Bu yazıyı tamamlayacak katkılarınızı beklerim