Hayatımı değiştiren mektup

Fen derslerimizde ‘laboratuvar koşulları altında‘ denen bir kavram vardı. Farklı yer ve zamanlarda eşdeğer bir ortam yaratabilmek, eşit şartlar altında araştırma / karşılaştırma yapabilmek için uydurulmuş beşeri bir değer.

Hayatımızın her yanını saran buna benzer standartları ilahi bir düzen gibi belliyoruz. Oysa çoğunun geçmişi epey taze; hikayeleri ise istisnasız ilginç (Mesela Fransız Devrimi’nin ilk icraatlarından biri raydan çıkmış ağırlık ve uzunluk birimlerini bugün ‘metrik sistem‘ dediğimiz tek bir yapı altında birleştirmek olmuştu. Karmaşa ‘zaman’ konusunda hala sürüyor. Örneğin siz bu yazıyı 2016’da yazdım sanıyorsunuz ama durum pek öyle değil).

İnsan icadı bu laboratuvar şartları ve türevleri şöyle ya da böyle kulun her işinde imdada yetişse de kendisinde işe yaramıyor. Aynı şehirde, aynı mahallede, hatta aynı ailede yetişmiş; aynı dönemlerde yaşamış, aynı imkanlara sahip olmuş insanlar ne kadar istense de (o meşhur filmdeki eşsiz kar tanesi gibi) asla birbirine benzemiyor.

Herkesin başarısızlıklar için bahanesi bol fakat başarılarına ortak çıkaranı görmek zor.

Kendimi başarılı falan bulduğumdan değil ama hiçbir hayırlı şeye vesile olmamış insan ve ortamların göbeğinden sıyrılıp bugünlere nasıl geldiğimi giderek artan bir sıklıkla düşünüyorum (bugün çevremdeki insanlar geldiğim ortamları bilseler bana daha mesafeli olurlardı eminim).

Bunca düşünmenin sonunda rahmetli anneannemin bolca hayır duasını almış olmak gibi uhrevi sebeplerden, etrafımdaki arkadaşlarım gibi yitip gideceğimi düşünen şüphecilere karşı biriken öfkeme kadar pek çok ihtimale ulaştım. Bugüne gelmemde okuduğum kitaplar, şiirler, izlediğim filmler, gördüğüm yerler; özetle gözümden, kulağımdan geçen her şey rol sahibidir mutlaka. Ama sanırım en belirleyici olan etrafımdaki insanlardı.

Ailemin payını yadsımak elbette mümkün değil. Ama herkesin beni atmaya uğraştığı ilkokulumda bana inanıp kanat geren ve sabırla emek veren öğretmenim Kader Kaplan’ı nasıl unutabilirim? Ortaokulda bana inanıp şefkat gösteren tek hocam Ziya Araslı’yı (yaşıyor mudur)? Ya da üniversite yıllarıma yönelik tek güzel anım Aydın Uğur‘u? Tam uçurumun kenarındayken beni tutup çıkaran Amcamı? Gazetede herkes altımı oyarken; tam kovulacağım sırada bana sahip çıkan -dolayısıyla kariyerimi çizen- Cengiz Saraç‘ı?

Hepsinin kalbimde, zihnimde yeri ayrı. En özel yere sahip olanlardan biri de  dayım. Bir hayat içinde binbir hayat sığdırmış bir Anadolu erkeği.

Böyle okuyunca aklınıza sırtında parkasıyla eylemden eyleme koşan ya da belinde heybesiyle komün komün, diyar diyar dolanan biri gelmesin. Aksine dayım Anadolu’nun çetin ve kıt şartlarında varlığı da yokluğu da yaşamış; erken yaşta babasız kalıp hayatın telaşına düşmüş, naif denecek kadar dürüst, temkinli; fakat yine de hayatı tanımaktan çekinmemiş biridir (dönemin sıkı, eylemci solcularındandır; o ayrı).

Adımı koyan odur. Okuma-yazmayı epey erken söktüğümü öğrenince Milliyet Çocuk dergisine abone yapan da. Her Cuma akşamı ziyaretimize gelirken yanında yeni bir kitap getiren de. Kanın pas kokan berbat tadını ondan yediğim ilk yumrukla öğrendim (sonradan çok üzülmüştü). İngilizceyle (yani bizden gayrı dillerin ve insanların varlığıyla) onun dolaplarında bulduğum dil kursu ‘plakları’ sayesinde tanıştım.

Dayım kendi idealleri uğruna kimsenin cüret edemeyeceği şeylerden vazgeçenlerdendi. Bana bu açıdan hep ilham vermiştir. Ama ne yazık kendi öyküsü pişmanlıklara bulandı. Bahsini çok açmasa da lafı geçtikçe ‘keşke’leri ‘iyi ki’lerinden ağır basar.

Bana farkında olmadığı eşsiz bir hediyesi var. Beni bu günlere taşıyan en önemli tılsımlardan biri.

Bir mektup.

Birkaç ay önce çalışma odamdaki dosyaları düzenlerken (belki 20 yıl sonra ilk kez) karşıma çıkınca dakikalarca kıpırdayamadan kalakaldım. Gözümden, aklımdan sayısız an, hatıra, cümle geçti.

Tabiatı gereği özel (biraz mahrem biraz da ailevi) şeyler içerdiği için birebir aktaramayacak olsam da bazı alıntıları kayda geçirmeden edemedim (bu yüzden bazı anlam kopuklukları olabilir).

Mektubun yazıldığı tarih (1 Kasım 1989) sanıyorum benim -yine- bir okuldan kovulmak üzere olduğum; hatta anne ve babamdan ayrı düştüğüm berbat bir döneme denk geliyor. İleride daha da çıkmazlara düşeceğim fakat aşağıda parçalar halinde bir kısmını okuyacağınız satırlar beni karşıma çıkan nice uçurumun kenarından mıknatıs gibi çekip alacak. Kendimi en yalnız, anlaşılmamış ve çaresiz hissettiğim anlarda yapmak ve olmak istediklerime yönelik güç verecek.

Serdarcığım, XXX babasının gittiği yolu takip etti ve bugün toplumda çok saygın, başarılı ve paralı bir meslek sahibi oldu. Ben ise bu yaşta yok İzmir yok İstanbul ekmek parası peşinde sürünüp duruyorum. Arkadaşlarımın Genel Müdür, Bakan, Müsteşar veya milyarlık işadamları olduğunu görüyorum. Ben ise dolmuş kuyruklarında itişe kakışa her gün biraz daha kişiliğimden ve insanlığımdan bir şeyler kaybedip, tabir caizse sürünüyorum.
* * *
Serdar sana bunları niye anlatıyorum biliyor musun? Senin çok başarılı biri olmanı ve benim çektiğim şu yokluk ve acıların hiçbirini çekmemeni istiyorum. Şu yıllarda çekeceğin biraz sıkıntı geleceğini garanti altına alacak ve seni Türkiye’de hatta dış ülkelerde başarıdan başarıya koşan biri haline getirecektir. İnan o günler çok uzak değil. Biraz gayret edip o fedakar baban ve anneni üzmeden, toplumun kuralları dışına çıkmadan, sana ters gelse de bizim istediğimiz gibi olsan her şeyimizle yanında oluruz.
* * *
Aman ha kavga, kumar, hırsızlık, içki, uyuşturucu gibi şeylerden uzak yaşa. Öğrenciliğimde 24 saatlik ilk gözaltımda polisin ne büyük ve acımasız bir güç olduğunu; nezaretteki 40-50 kişinin nasıl yırtıcı hayvanlar gibi birbirlerini ezdiğini görüp yüce Allah’a beni bir daha oralara düşürmemesi için dua ettim.
* * *
Büyüklerimi dinlememenin cezasını bugün bin liraya bile muhtaç olarak yaşamakla ödüyorum. Annemi cahil görmüş; yalvararak karşı çıkmasına rağmen TOFAŞ’tan istifa etmiştim. Aradan 20 yıl geçti, hala içim yanıyor. Annemi dinleseydim bugün iyi bir maaşım, şoförlü bir aracım olacaktı. Kalan arkadaşlarımın hepsinin evleri, arabaları, yazlıkları var; gelecekleri güven içinde. Ben ise gecekondu bölgelerinin ucuz minibüslerinin içinde itile-kakıla, aylık ölmeyecek kadar bir gelire yaşamaya çalışıyorum.
* * *
Serdarcığım; hayat çok uzun değil. Bir de bakıyorsun yıllar geçip gitmiş. Bugün arkadaş deyip peşine düştüğün kimseler yüksek mevkilere tırmanmış, iş-güç sahibi olmuş, iyi evlilikler yapmışlar. Üç-beş yıllık sıkıntıları göze alamayanlar ise onların emrinde çalışanlar olacaklardır. Bu kural hiç değişmez. Aman Serdar sen o birincilerin arasında ol. Ol ki hayatın ne kadar güzel olduğunu göresin. Ol ki kendine ve etrafına faydalı olasın. Ol ki tıpkı iyi, bakımlı bir fidan gibi gelişerek giyiminle, oturmanla, kalkmanla, davranışlarınla etrafına örnek olasın. Akrabalarımız ve dostlarımız birinden bahsederken “Serdar gibi” desin.
* * *
Arkadaşların günde on bin lira harcıyor olabilir. “Bizim imkanımız bu kadar” deyip kendine ayrı bir yol çiz. Onlardan uzaklaş, mütevazı ol. İyi bir meslek edinmeye çalış. Sıkıntılar içinde büyümüş; yokluğu, ilgisizliğin içinde yaşamış anne ve babanı ne olur üzme.
* * *
Serdarcığım, tekrar ediyorum insan ömrü çok kısa. Fırsat dediğimiz talihin kuşunu bir kez kaçırırsan ikinci sınıf bir vatandaş olarak onun bunun kapısında, başkalarının hayatlarına imrenerek yaşarsın. Ne olur bizleri üzme ve imkanlarımız ölçüsünde her sıkıntında yanında olacağımıza inan. Şunu da unutma; eğer Allah korusun başarısız olursan, düşersen, hiçbir Allah’ın kulu sana “neyin var” demez.
Ben seninle övünmek, iftihar etmek, “yeğenim Serdar şöyle başarılı, böyle mevkilerde” demek ihtiyacını hissediyorum.
Gözlerinden öpüyorum.

Aradan geçen yıllar içinde dayım doğruldu. İlkelerinden ayrılmadan mücadelesini sürdürdü, iki tane pırlanta gibi evlat yetiştirip onları iş, ev, hayat sahibi yaptı. Daha geçen hafta (bize komşu) yazlığında görüştük. Eski günleri yad edip güldük, hüzünlendik. Kendisine mektubunu hatırlatıp “yazacağım” dedim.

Unutmuş gitmiş tabi. Helalleşip ayrıldık.

Annem, anneannem, dayım ve ben.

Annem, anneannem, dayım ve ben.

Yazının (ve anafikrin) başına dönersek; başarısızlıklarımıza sebep, ortak bulmakta üstümüze yok ama başarılarımızdan pay dağıtmaya ödümüz kopuyor. Oysa bazen işte böyle iki sayfalık bir mektup bile bir hayatı değiştirebiliyor. Hepimizin etrafında sayısız rehber ve yoldaşlar var. Bize el uzatıyor, faydalı olmaya çalışıyorlar. Birine ayırdığınız 15 dakika zaman, yazdığınız birkaç satır dahi kadere yön vermek için yeterli olabiliyor.

Etrafımıza karşı ne kadar çok sorumluluğumuz ve bir şeyleri değiştirme adına ne kadar çok gücümüz olduğunu hatırlatmak adına paylaşmak istedim.

Bu da benim size mektubum olsun.

Allah da sana uzun ömürler versin benim güzel, güleryüzlü, canım dayıcığım!

, , , , , , , , ,

15 Responses to Hayatımı değiştiren mektup

  1. Musfata Demir 03/09/2016 at 21:49 #

    Duygu yüklü bir mektup… Okurken gözyaşlarıma hakim olamadım ve her mısrasını kendime yazılmış gibi okudum. Dayınız çok kıymetli biri, siz de öyle. Paylaşımınız için şahsım adına Teşekkür ederim.

  2. mevlutcavus 04/09/2016 at 01:41 #

    amirim uzuuuun bir aradan sonra nefis bir yazıyla tekrar coşturdun kelimelerini, özlemiştik, dünya hallerinden fırsat bulamıyor olsan gerek…

  3. Abdullah 04/09/2016 at 01:48 #

    “Serdarcığım; hayat çok uzun değil. Bir de bakıyorsun yıllar geçip gitmiş.” – 1989

  4. Ali 04/09/2016 at 04:28 #

    Uzun bir aradan sonra tekrar mukemmel bir yazi. Nasil dayiniz sizin hayatinizi etkilediyse siz ve yazilariniz,da benim hayatimi,hatta kisiligimi etkiledi. Cogunu defalarca okudum. Ve son 2 3 yilimi yazilarinizin,ben,de ki etkisiyle planladim ve yasadim.Ondan once sacma sapan bir,hayat yasayan siradan bir universite ogrencisiydim . Ornegin su an Amerika dan yaziyorum ve burada olmam burada olmak icin yaptigim ve aldigim riskler hepsi sizin sayenizde. Lutfen daha sik yazin. Belki farkinda degilsiniz ama siz de bazi kisilerin hayatinda onemli,yere sahipsiniz. – ozellikle benim -. Dayinizin mektubu kadar ozel sayilmasa da daha sonra okumak ve okutmak icin sakladigim bir,cok yaziniz var.
    Saygilar şelale amirim

  5. Mustafa F. 04/09/2016 at 08:36 #

    Belki de bloğunuzdan seslenişlerinizin bu denli kalpte karşılık bulmasının sebebi, İçinden çıkıp didinerek ve nasihatler alarak geldiğiniz bu noktaya, birilerinin hala “çırpınışta olduğu yerden” bakmasıdır. Yaşasın insana saygı duyanlar ve onlara vakit ayıranlar!

  6. oncebanasor 04/09/2016 at 14:29 #

    İki kelimelik bir not, samimi bir gülüşün ışığı, anlayan bakışlar bir insanın hayatını etkisini gösterdiği anda bambaşka bir yöne doğru değiştirebiliyor… Dostluklar bağlar ve en önemlisi sezarın hakkını sezara verebilmek; çok güzeldi, teşekkürler:)

  7. Ece Evren 04/09/2016 at 15:21 #

    Merhabalar.Ben de insanların birbirlerine, yabancı olsalar dahi bir iki satır ya da bir başka iletişim yoluyla faydalı olabileceklerine ve bunu esirgememelerinin gerekliliğine inanan ve uygulayan biriyim.Ben genç kızken yaşadığım şehirde, bir polis memuruna ilgi duyunca ve Ağır Ceza Reisi babamın zor durumda kalması üzerine, yine onun kararıyla İzmit’e teyzem ve eniştemin yanına gönderildim.Ne aile aileme benziyordu, ne de şehir.Değişikliği oldum olası sevmem.Onların yanında hiç bir zaman rahat olmadım.Sürgün gibiydi bu dönemim.Sonra fasılalarla babam, o nefis el yazısıyla bana mektuplar göndermeye başladı.Resmi bildiriler gibi olsa da, ben acı sıcaklığını hissedebiliyordum.

    Yazınızı okuyunca ilk aklıma gelen bu anım oldu.Üzerinden tam kırk yedi sene geçti.Babam benden hep umutluydu.Ben döndüğümde anladığı ve yediremediğini benim anladığım, polis memurunu hala unutturmayı başaramadığı idi.Beni odasına çağırdı.”Sen benim en akıllı kızımdın.Olmadı…’dedi.Cevap vermedim.İki ay sonra ilginç bir şekilde vefat etti.

    O polis memuru ile evlendim ve evde alıştığım ciddiyetten hiç ödün vermedim.Ama yanlıştı.Otuz sene sonunda benden on yaş büyük eşim böbrek hastası olup, ben on sene bakmayı başardıktan sonra Peritonit rahatsızlığından vefat ettiğinde hiç üzülmediğimi söylemekten sıkılmıyorum.Ben aklımı hiç kullanamadığım için işe de yaramadığını düşünüyordum.Dinlenme günlerim başlamıştı.Ben yazmaya başladım.Her birimizin hayatında sözü dinlenir, hayat tecrübesi olan akıllı insanlar vardır genelde.Benim misal verebileceğim iki sene evvel kaybettiğim lise tarih öğretmen emeklisi ablamdı. Hayatımı kolaylaştırmak için onun fikirlerine ve desteğine hep ihtiyacım oldu.Küçük notlarımı okudukça heyecanlanıyor ve bana yazmamı öneriyordu.Onu dinledim.

    Dayınıza Allah hayırlı uzun ömürler versin.Ders mahiyetinde bir yazıydı.Sevgiler, saygılar size…

  8. Orhan Özdemir 04/09/2016 at 17:04 #

    Bizim böyle mektup yazacak akrabalarımız yok. Lütfen daha çok yazı paylaşın. Saygılar.

    • Mert 04/09/2016 at 22:55 #

      İşte en acı durum da bu

  9. Gamzee 04/09/2016 at 20:48 #

    Özlenmiştiniz…hayat böyledir bazen aile ve akrabalar insanın ömrüne ömür tecrübe katar, bazılarıda ömrünüzden ömür çalar ama kıssadan hisse; hayat cidden çok kısa yine de sevin onları..

  10. borabilgin 05/09/2016 at 08:07 #

    Ben de böyle çok mektup yazıyorum ama işe yaradığı hiç olmadı.
    Alıcı faktörü de önemli.
    Yine de bu yazı yazmaya devam etmek için bir ara gaz oldu, teşekkürler.

  11. Recep Ali TOPÇU 05/09/2016 at 17:23 #

    Dama çıkan merdiveni çekmemeli…hoş bir söylem değil mi? Nahisatler, yaşanmışlıklar, hikayeler alır bizi için, götürür uzaklara. Sevgili Serdar Kuzuloğlu beyin dayısından aldığı mektup hayatını değiştirmiş. Hepimiz geldiğimiz sahip olduğumuz her ne varsa paylaşabilsek, tecrübe etmeden öğrenme imkanını bizden sonra gelenlere sunabilsek ne hoş olur değil mi? Hoşça bakınız zatınıza, çevrenizdekilere, su kardeşlerinize.

  12. Özkan 06/09/2016 at 02:26 #

    Abi okurken geçen ayın 20.sinde atıldığım işim aklıma geldi.Hem de neden attılar?Çok konuşup soru sorduğum içinmiş.Bundan sonra hayalleri hedefe dönüştürmek için elimden ne geliyorsa yapacağım.Dayına çok çok selamlar.İyi geceler.

  13. Şehnaz Rizeli 16/09/2016 at 14:43 #

    Süper… Süper… Süper… “Tatlılık” aileden geliyor anlaşıldı… Bi’ mânâda genetik yâni :) Ne mutlu…. Paylaştığınız ve her zaman olduğu üzere bu kadar şeker, samimi ifâde ettiğiniz için çok teşekkürler… Gönlünüze, kaleminize sağlık Serdar Bey… Var olun… Saygı ve sevgilerle…

  14. burakkarademir 05/11/2016 at 15:47 #

    Bu tecrübeleri paylaşmak bile eşsiz bir destek, biz de size teşekkür ederiz. İnsan okurken uzaklara gitmeden alamıyor kendisini.

Bu yazıyı tamamlayacak katkılarınızı beklerim