1994 yılında hayata geçirdiği “Netscape” adlı web tarayıcısıyla bugünkü kişisel internet devriminin miladını oluşturan Marc Andreessen, 2011 yılında yazılımların ulaştığı güce ve tanımladıklarına atfen “Yazılım dünyayı yiyecek” demişti. Öyle de oldu.

Son birkaç yılın teknolojik gelişmelerine baktığımızda önceki dönemlerin aksine donanımlardan çok blokzincir, kripto varlıklar, metaverse, yapay zeka gibi yazılımlar aracılığıyla kullanıcıyla buluşan gelişmeler dikkat çekiyor. Örneğin yakın geçmişin en yaratıcı aktörlerinden sayılan cep telefonu üreticileri, uzun zamandır siyah ekranlı, birörnek dikdörtgen formlara sıkışıp kaldı. Neyse ki bu rehavet tüketicilerde söylenmenin ötesinde bir etki yaratmıyor. Bilgisayardan hoparlöre kadar uzanan geniş ürün yelpazesine rağmen Apple’ın yıllık kazancının yarısından fazlası iPhone satışlarından geliyor. Dişli rakibi Samsung’da da bu yüzde 40 seviyelerinde.

Her marka ve ürün birbirine benzemek için yarışıyormuş gibi görünüyor. 2026 yılı hepsine inat; bir dizi merak uyandıran ve “ölü toprağını attıracak” gelişmelere gebe.

E-araçlarda menzil uzayacak

Araştırmalar bireysel araçların dünya ortalamasında günde ortalama 78 dakika ve 25 ile 50 kilometre mesafede kullanıldığını gösteriyor. Satılmakta olan elektrikli araçların ortalama menzili 450 kilometre seviyesine ulaşmış olsa da “menzil (yolda kalma) endişesi” hala bu kategorinin en büyük algı eşiği.

Mercedes EQS 450+ ve Tesla Model S Long Range gibi modellerde tek şarjla 700 kilometreden fazla yol almak mümkün. BYD’nin geçen sene tanıttığı “Super e-Platform”, sadece 5 dakikalık şarjla 400 kilometrelik menzil sunuyor.

Yine de arayış son bulmuş değil. Özellikle pil teknolojileri konusundaki yazılım tabanlı iyileştirmeler ve yeni alaşımlı piller ile sektör bu çıtayı çok daha yukarı taşımayı hedefliyor. Toyota ve BMW gibi markalar uzun süredir üstünde çalıştıkları “katı hal” (solid state) teknolojisiyle daha hızlı şarj olan, daha güvenli ve aynı hacimde çok daha fazla enerji depolayan piller geliştiriyor. Toyota bu yapıyı kullanan ilk aracı bu sene tanıtacağını duyurdu. Seri üretime geçiş için en iyimser takvim ise 2026 gibi görünüyor. Çinli otomotiv devleri CATL ve BYD ise mevcut pillerdeki “lityum-iyon” yerine “sodyum-iyon” alaşımına odaklanmış halde. Silikon da bu alandaki yeni gözde bileşenlerden biri.

Yeni nesil pil teknolojilerinin hedefi uzun menzilli araçlarla sınırlı değil. En önemli motivasyonlardan biri de 2025’e damgasını vuran ticaret savaşların zedelediği tedarik zinciri ve nadir / stratejik madenlere ulaşımın kırılganlığı.

Küçül de cebime gir

Endüstriyel standartlar sebebiyle hepsi aynı orana sıkışınca, akıllı telefonların rekabet edebileceği alan oldukça kısıtlandı. Daha hızlı işlemci, daha fazla megapiksel döngüsünün vazgeçilmez bir diğer unsuru da ekran boyutu. Giderek daha da büyüme eğilimine giren ve cep telefonundan çok “el telefonu” seviyesine ulaşan sektörün imdadına “katlanabilir ekran” teknolojisi yetişti. 

LG ve Samsung’un 2000’lerin başında tanıttığı içbükey televizyon ve monitörler ile hayatımıza giren esnek ekranlar 2018’de Çinli FlexPai ile katlanabilir akıllı telefon şeklinde karşımıza çıktı. 2019’da tanıtılan “Samsung Galaxy Fold” ve “Huawei Mate X” modelleriyle de bugünkü popülaritesine kavuştu.

2025 boyunca bu alandaki rekabet iki kez katlanabilir modeller ile üç kez katlanabilenler arasında yaşanıyordu. 2026 yılında yarışa dişli bir rakip daha eklenecek. Bir aksilik olmazsa Apple, Eylül ayında gerçekleşecek geleneksel etkinliğinde üstünde uzun süredir çalıştığı “Katlanabilir iPhone 18” serisini tanıtacak. Rakiplerinin sekizinci nesle geçtiği bir dönemde geç kaldığı düşünülse de hem sektör hem de kullanıcılar bu yeni seriyi merakla bekliyor.

Şu ana kadar sızan bilgilere göre katlanabilir iPhone 5,5 inç boyutlu dış ve 7,8 inç boyutlu iç ekrana, titanyum gövdeye, kat yerinden kırışmayan ekrana ve uzun süredir beklenen ekran altına gömülü kameraya sahip olacak. 2 bin dolarlık ABD satış fiyatı biraz göz korkutsa da ilgi göreceğine şüphe yok gibi.

Bu sene ayrıca Xiaomi de üç kez katlanan ilk modeli “Mix Trifold” ile bir üst kulvarda şansını deneyecek.

PC formunda yapay zeka

2025’in en parlayan ve hakkında en çok konuşulan şirketlerinin başında Nvidia geliyordu. Ardı ardına gelen stratejik anlaşmalar, şirket satın alma ve birleşmelerinin yanısıra, yapay zeka odaklı birçok yeni nesil çip ve yonga da “dünyanın en değerli şirketi” unvanı kazanan yapının cephesini güçlendirdi.

Tüm bu hamlelerin arasında gölgede kalan en önemli adımlardan biri, markanın CES 2025 etkinliğinde duyurduğu ve yıl sonuna doğru “DGX Spark” ismiyle satışa sunduğu kişisel yapay zeka süperbilgisayarıydı.

Nvidia GB10 Grace Blackwell Superchip mimarisi kullanan bu bilgisayar, 1 petaFLOP güce sahip. Bir başka deyişle saniyede 1 katrilyon işlem yapabiliyor. 4 terabaytlık kapasitesiyle büyük dil modellerini ve işleyeceği veri setlerini de kolaylıkla depolayabiliyor. Üstelik bunların hepsini küçük bir kitap boyutundaki kasasına sığdırmayı başarıyor.

3 bin dolardan başlayan fiyata sahip DGX Spark, 2026 yılı içinde türevlerini göreceğimiz yeni bir kişisel bilgisayar serisinin ilk adımı olarak düşünülebilir.

Akıllı gözlüklerin dönüşü

Google’ın yeniliklerini paylaştığı yıllık toplantısının 2012 buluşmasında, paraşütle gökyüzünden süzülerek alana inen ekip “Google Glass” adlı sihirli bir gözlük tanıtmıştı.

640 x 360 çözünürlüğe, 5 megapiksel fotoğraf ve 720p video çeken kameraya, 16 GB depolama alanına ve birkaç saatlik pile sahip Google Glass oldukça ses getirmiş fakat bin 500 dolarlık fiyatı, kullanışsız tasarımı ve kısıtlı kullanım alanıyla erken doğan her teknoloji gibi birkaç yıl içinde sonlandırılarak rafa kaldırıldı.

Ne var ki bu alandaki arayışlar durmadı. Donanım alanındaki gelişmelerin yanısıra, özellikle yapay zeka alanındaki ilerleme akıllı gözlük kategorisini yeniden gündeme taşıdı. Ancak bu sefer bayrağı Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi Meta kaptı. Ünlü gözlük markası Ray-Ban ile kurduğu stratejik ortaklıkla geliştirdiği “Meta Ray-Ban” modeli, 12 megapiksel kamerası, beş mikrofonu, 8 saatlik pil ömrü, yapay zeka entegrasyonu ve elbette Ray-Ban’ın ikonik tasarımını 300 dolar seviyesinde sunarak pastanın en büyük dilimini kaptı.

Bu yılın merakla beklenen ürünlerinden biri, “Google AI Glasses” kod adlı model.

Yerleşik kamera, hoparlör ve mikrofona sahip olacak model, yazılım tarafında gücünü Google’ın yapay zeka modeli “Gemini”dan alacak. Ürünün tasarımı Warby Parker ve Gentle Monster imzası taşıyacak.

Benzer şekilde Samsung da Android XR işletim sistemli gözlüğünü “Galaxy Glasses” adıyla tanıtacak. Bu ürünün özellikle micro-OLED ekran teknolojisiyle rekabette ayrılması bekleniyor.

2026’da akıllı gözlük alanına girmesi beklenen bir diğer marka da Apple. Ürünün büyük umutlarla tanıtılan ancak beklenen ilgiyi görmeyerek rölantiye alınan 3 bin 500 dolarlık “Vision Pro” başlığının geleneksel gözlük formuna tercüme edilmiş hali olacağı düşünülüyor.

“İnsansı” dostlarımız

Robotik teknolojisi savunmadan sağlığa, imalat sanayinden ulaşıma birçok alanda yüzlerce farklı çözüm geliştirdi. Bilim-kurgu türünün en gedikli bileşeni insansı (humanoid) robotlar ise geçtiğimiz yıla kadar “kurgu” olarak kaldı. 2025’te art arda tanıtılan ve hemen hepsine bu sayfada yer verdiğimiz insansı robotlar, işlemcilerin gücü ve yapay zekanın kabiliyetleriyle birleşerek “yeni nesil yaşam” adına birçok ipucu verdi.

Yaşlanan ve (yaştan bağımsız) çoğunluğu yalnız yaşamak durumunda olan yüz milyonların dev pazarını hedefleyen bu robotlar çevreyi ve kişileri tanıma, süreç ve görevleri öğrenme özelliklerinin yanısıra hızla düşen fiyatlarıyla gündelik hayatın içine aynı hızla sızmak istiyor.

Çoğunluğu iş odaklı görevlere yönelik geliştiriliyor olsa da bu yıl ev içi kullanıma yönelik iki model ile tanışacağız. İlki “1X Technologies” tarafından geliştirilen 20 bin dolarlık NEO. Aylık 500 dolar bedelli kiralama seçeneği de sunan NEO, 70 kg yük kaldırabiliyor ve gündelik ev işlerinin hemen hepsini üstlenmeyi vaat ediyor. Tesla’nın bu pazara yönelik “Optimus Gen 2” kodlu insansı robotu ise 20 bin doların altında olacağı söylenen bedeliyle 2026’nın sonuna doğru kapımızı çalmayı hedefliyor.

Her yeni teknoloji gibi insansı robotların da kendine has “yan etkiler” yaratacağına şüphe yok. Dolayısıyla 2026 muhtemelen “robot etiği” ya da “robot bağımlılığı” gibi yeni dertlerin kulağımıza çalındığı bir yıl olacak.

“Büyük ekran” hala parlıyor

Akıllı telefon ve tabletlerin yarattığı yeni platformlar ve izleme alışkanlıklarının etkisiyle bir dönem geleceği tartışmalı hale gelen televizyonlar yeniden popülerleşmeye başladı. Instagram ve TikTok, televizyon ekranına özel yeni arayüzlerini bu yıl içinde tanıtacak. 2025’te yayımladığı verilere göre YouTube TV ekranlarında her gün 1 milyar saatten fazla izleniyor. Diğer dijital video platformlarında da TV ekranından izleme süresi düzenli olarak artıyor.

Bu eğilimi yalnızca sinema salonlarının çeşitli sebeplerden cazibesini yitirmesiyle açıklamak mümkün değil. Ses ve görüntü teknolojilerinin artan kapasitesi ve düşen fiyatları çok daha belirleyici bir etken.

2025 yılında TV’ler çok daha parlak OLED yüzeyler ve önümüzdeki dönemin hakim standardı olması beklenen “Mikro RGB” ve “Mini LED” teknolojileriyle gündeme geldi. Ne işe yarıyor diye merak ederseniz; Mikro RGB her biri kırmızı, yeşil ya da mavi ışık yayabilen mikroskobik boyutta LED’lerden oluşuyor. Bu da çok daha keskin, tutarlı ve parlak görüntü anlamına geliyor. Mini LED teknolojisi ise yine emsallerine kıyasla çok daha küçük (binlerce) LED ile koyu siyah ve parlak vurgularda yaşanan kayıpları büyük oranda yok ediyor.

Yeni nesil televizyon setlerinde bu donanımı anlamlı kılan en büyük etkenlerden biri de görüntü ve ses iyileştirme algoritmalarını kontrol eden yüksek performanslı yapay zeka çipleri.

(2 Ocak 2026 tarihli Oksijen gazetesi yazım.)