“Kişilik, görünen toplum içinde görünmeyen toplumu seçip, tahtını onun bağrında kurmakla fethedilir. Her kişilik bir kopuş; bir olmayana, bir olacağa bağlanıştır.”

Böyle diyor Cemil Meriç, “Bu Ülke” adlı kitabında.

Yani kişiliğin genele uyumdan çok, azınlıklarda; hatta mümkünse biriciklikte yeşerebileceğini hatırlatıyor bize. Yöntemi bağ kurmak değil; kopmak. Olası bir şeye dönüşebilmek adına, olmuş bir şeyden kopmakta yani.

Ama gayet iyi biliyoruz ki bu hiç de kolay değil. Hatta bu şablonu elimize alıp çevremize baktığımızda görüyoruz ki çoğu insan kendine bir kişilik inşa etmekten çok, mümkün olduğunca büyük, kalabalık, kitlesel bir şeye ait olarak kaybolmaya çabalıyor.

Peki bu bir kusur mu? Elbette ki değil. Zaten tam anlamıyla mümkün de değil.

Kitleselleşmeyi bir kıyafet gibi bedenimize geçirsek dahi, içindeki biz; onu taşıma şeklimiz apayrı. Haydi mecazi kısmı bir kenara bırakalım; sözcüğün tam kast ettiği şekilde aynı kıyafetleri giysek dahi, hepimiz onu farklı ve mümkünse en iyi taşıyan, kendine en çok yakıştıran olmak için uğraşıyoruz.

Peki bu bir çelişki mi? Açıkçası, bilemiyorum. Daha doğrusu emin olamıyorum. Genellikle emin olmaktan korkuyorum. Emin olmanın beni önce düşünmekten, sonra da hayatın kendisinden koparacağından endişe ediyorum.

“Çağımızın tasviri nesneye, kopyayı aslına, temsili gerçekliğe, dış görünüşü öze tercih ettiğinden kuşku yoktur. Çağımız için kutsal olan tek şey yanılsama, kutsal olmayan tek şey ise hakikattir. Dahası, hakikat azaldıkça ve yanılsama çoğaldıkça çağımızın gözünde kutsal olanın değeri artar.”

Ludwig Feuerbach (1839)

Haddini Aşan Yaşam Rehberi’nin bu bölümünde kendi halinde olmanın kusur görüldüğü, her şeyin dev bir gösteriye dönüştüğü bir devirde “tekdüze” kalmaya yönelik umudun ve özlemin izini sürüyoruz.

Bölüm Bağlantıları

• YouTube:  Culture NEXT 2025 I Tekdüzelik Özlemi.
• Vikipedi: Guy Debord.
• Kitaplar:
• Gösteri Toplumu / Guy Debord / Ayrıntı Yayınları.
• Zübük / Aziz Nesin / Nesin Yayınevi.
• Çağın Olayları Arasında / İonna Kuçuradi / Türkiye Felsefe Kurumu.

(Podbee Media‘dan dinleyebilir ya da video olarak izleyebilirsiniz.)