Bir tek dileğim var…

İnternetin özü iletişim. Birbirimizle karşılaşmamızı, konuşmamızı ve dinlememizi sağlıyor. Reklam ve pazarlamacıların eline düşünce akçeli konularda anılır oldu ama ‘etkileşim’ (interaction) denen şey tam da bu aslında. Dijital platformların bunun uğruna sunduğu araç ve seçenekler neredeyse sonsuz. Bize düşen bunları anlamlı hale getirmek için çabalamak.

sirtta-calisma

Tek kelimeyle memleket, okul, iş ve hayat başlıklı yazımda özetlediğim anket, bir akşam vakti aklıma düşen bir meraktan doğmuştu. Hiçbir iddiası yoktu ama sonuçlarıyla kendince bir durum tespiti yapıyordu.

Geçen gece bir benzeri aklıma geldi. Fakat bu sefer tek kelimeyle tanım toplama yöntemini sadece bir soruda kullandım (herkesi çok zorlamıştı). Çok geç saatte duyurup katılıma çok kısa süre açık tutmama rağmen 2 bine yakın katılım gerçekleşti.

6 soru içeren bu mini-anketin sonuçları benim için yine ilginç ve düşündürücü sonuçlar ortaya çıkardı.

Kullandığım Yöntem:

Anketi Google Belgeler ile hazırladığım bir formda gerçekleştirdim. Sorularım şöyleydi:

  • Türkiye’de mi yaşıyorsunuz?
  • Hayattan en büyük beklentinizi TEK BİR KELİME İLE yazar mısınız?
  • Hayattaki en büyük başarınız nedir?
  • Hayattaki en büyük hayalkırıklığınız nedir?
  • Genel anlamda mutlu musunuz?
  • Geleceğiniz için umutlu musunuz?

Anketi 17 Ocak 2015 gecesi gece 01:16’da Twitter hesabımdan, Facebook sayfamdan ve Google+ profilimden duyurdum. Toplam 21 saat yayında kaldı. Bu süre içinde 1.758 kişi soruları yanıtladı.

Formda da belirttiğim gibi tek kelimelik cevap istenen soruları birden fazla kelimeyle yanıtlayanların bir kısmını kast ettiklerine dönüştürdüm (‘zengin olmak’ tanımını ‘zenginlik’ olarak değiştirmek gibi). Geri kalanları mecburen değerlendirme dışı bıraktım. İmla ve Türkçe karakterden kaynaklı hataları ayıkladım ve ham haline bir web hizmetiyle son şeklini verdim.

Ardından sonuçları Word It Out ve isimsiz bir başka web hizmetiyle görselleştirdim.

Benim için çok yorucu olacağından semantik gruplamalara girmedim (örneğin iş, kariyer ya da eş, aşk, ilişki, flört, evlilik gibi kelime öbekleri gruplansa mutlaka daha iyi olurdu). Fakat ham veri setini paylaştığım için bunu dilerseniz (ve becerebiliyorsanız) kendiniz gerçekleştirebilirsiniz.

a57b7292d9ec0650c72cf62a03903619

Katılımcı profili ve sonuçlar

  • Katılımcı sayısı: 1.758
  • Türkiye’de yaşayanların oranı: %95 (1.670 kişi).
  • Türkiye dışında yaşayanların oranı: %5 (88 kişi).
  • Kendini genel anlamda mutlu hissedenlerin oranı: %67 (1.180 kişi).
  • Kendini genel anlamda mutsuz hissedenlerin oranı: %33 (578 kişi).
  • Geleceği için umutlu olanların oranı: %67 (1.186 kişi).
  • Geleceği için umutsuz olanların oranı: %33 (572 kişi).

Bir kere daha en leziz malzeme tek kelimelik beklentilerden çıktı. İşte bin 758 kişilik katılımcının hayattan tek kelimeyle beklentileri (tıklayıp büyütebilirsiniz).

Renkli bir formda şöyle:

Hayattan tek kelimeyle beklentiler

Daha anlaşılabilir formdaysa beklenti kümeleri şöyle:

Hayattan tek kelimeyle beklentiler

Kafa yormaya başlayalım

Türk halkının genel anlamda mutlu olduğu zaten bilinen bir durum. Buna yönelik denk geldiğim ‘sorgulayıcı’ yorumlar (aklıma geliş sırasıyla) şöyle:

  • Memleketin politize halinden dolayı kimilerinin mutlu olmama halini hükümete başkaldırı gibi algılaması.
  • Dini inançları kuvvetli olanların mutluluğu öteki dünyaya havale etmesi ve şükretmeye meyilli yapısı.
  • Ekonomik gelişmenin etkisiyle yükselen refah (geleceğe yönelik umutlu olmanın sunduğu mutluluk).

Ankette yüzde 67 oranındaki yüksek mutluluk beyanını bu ve bunun gibi gerekçelerle anlamlandırmak mümkün. Fakat hayattan beklentiye yönelik cevaplardaki mutluluk, huzur, adalet gibi kavramların yoğunluğu beni çelişkiye düşürüyor. Sonuçta mantıken beklenti dediğimiz kavram sahip olmadığımız şeylere yönelik olur. Soru ‘sürmesini istediğiniz şey nedir?’ gibi algılandıysa başka (Tekrarlamak gerekirse, soru aynen şöyleydi: ‘Hayattan en büyük beklentinizi TEK BİR KELİME İLE yazar mısınız?‘).

Mutluluk var da devamı mı isteniyor yoksa mevcut hale şükredilip fazlası mı talep ediliyor; ben işin içinden çıkamadım.

Bu tartışmayı bir yana; sonuçlara göre hayattan en büyük 10 beklenti şöyle sıralandı:

  1. Huzur.
  2. Mutluluk.
  3. Sağlık.
  4. Başarı.
  5. Para.
  6. Aşk.
  7. Adalet.
  8. Özgürlük.
  9. Kariyer.
  10. Tatmin.

Yukarıdaki listeyi ‘sahip olunmayanlar’ listesi olarak okumak ve bir rehber olarak kullanmak da mümkün.

Yanıtları incelerken tespit ettiğim bazı çelişkiler de oldu. Örneğin geleceğinden umutlu olduğunu beyan edenler hayalkırıklıklarını paylaşırken geleceğinin mahvolduğuna yönelik imalarda bulunmuş. Umutlu olmak ile umutlu olmayı istemek de bir ince çizgi.

İnsan olmak ne zor, değil mi? Kunduzun hiç böyle dertleri yok mesela.

Bir umuttu yaşatan insanı

Anketin esas can alıcı noktası bir önceki parantezde değindiğim hayattaki en büyük başarı ve hayalkırıklıklarına verilen yanıtları oldu. Bir nevi kendinle yüzleşmek gibi. Çoğumuzun kendine hayatı boyunca sormadığı; belki de katılanların çoğunun hayatında ilk defa düşündüğü bir konuydu.

Ne yazık ki onları ne özetlemek ne de gruplamak mümkün. Merak ediyorsanız tek tek okumanız gerekiyor. Bence de öyle yapın. Komik, kibirli, şükürlü, hüzünlü, umutlu, umutsuz, örselenmiş, abartılı nice hayal ve hayal kırıklığı göreceksiniz. Bir diğer tavsiyem hayattan beklentilerle hayalkırıklıklarını karşılaştırmanız.

Ama ne olursa olsun o büyük soruyu kendinize de sormayı unutmayın sakın: hayattaki en büyük başarınız ve hayal kırıklığınız ne?

Yanıtlarınızı benle ve diğer ziyaretçilerle paylaşmak isterseniz yorum bölümü hemen altta. Anketle ilgili görüş ve tespitlerinizi de beklerim. Sanıyorum hatırlatmama gerek yok ama bu ankete dair her şeyi (ticari olmamak kaydıyla) dilediğiniz çalışmada kaynak belirterek özgürce kullanabilirsiniz.

Teşekkürler Türkiye. Her nerede yaşanıyor ve yaşatılıyorsan (*).